Υπονόμευση της παιδαγωγικής ευθύνης των εκπαιδευτικών από παρεμβατικές συμπεριφορές γονέων – Αναγκαία η θεσμική θωράκιση του σχολείου και η αποκατάσταση του ρόλου του εκπαιδευτικού

 

Έντονο προβληματισμό προκαλούν τα ολοένα και συχνότερα φαινόμενα παρεμβατικής, επιθετικής και απαξιωτικής συμπεριφοράς γονέων προς τους εκπαιδευτικούς, τα οποία οδηγούν, στην πράξη, στην ακύρωση της παιδαγωγικής τους ευθύνης και στην αποδυνάμωση του σχολικού ρόλου.

Οι εκπαιδευτικοί, με επανειλημμένες παρεμβάσεις τους, επισημαίνουν ότι κάθε παιδαγωγική παρατήρηση, οριοθέτηση ή προσπάθεια διασφάλισης της εύρυθμης και ασφαλούς λειτουργίας της σχολικής τάξης αντιμετωπίζεται πλέον, σε αρκετές περιπτώσεις, ως πράξη αυθαιρεσίας, καταστολής ή προσβολής. Αντί να τυγχάνουν στήριξης για την άσκηση του θεσμικού τους ρόλου, συχνά καλούνται να απολογηθούν για την εφαρμογή στοιχειωδών παιδαγωγικών πρακτικών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το φαινόμενο αυτό δεν περιορίζεται πλέον στον χώρο της ιδιωτικής εκπαίδευσης – όπου παραδοσιακά υπήρχαν αυξημένες γονεϊκές παρεμβάσεις – αλλά εμφανίζεται με μεγαλύτερη ένταση στα δημόσια σχολεία. Σε ομάδες επικοινωνίας γονέων σε ψηφιακές εφαρμογές (Viber, WhatsApp κ.ά.), καταγράφονται συστηματικά επιθέσεις κατά εκπαιδευτικών για ζητήματα όπως παιδαγωγικές παρατηρήσεις, τρόπος διδασκαλίας, εργασίες για το σπίτι ή αξιολόγηση μαθητών, με την πεποίθηση ότι το παιδί τους αδικείται σε κάθε περίπτωση.

Η μετατόπιση αυτή από την «απαίτηση του γονέα-πελάτη» στον «τσαμπουκά του γονέα-φορολογούμενου» διαμορφώνει ένα τοξικό κλίμα, το οποίο υπονομεύει το εκπαιδευτικό έργο. Την ίδια στιγμή που ζητείται από το σχολείο να διαμορφώσει υπεύθυνους και ολοκληρωμένους πολίτες, οι ίδιοι οι γονείς παρεμποδίζουν τη χρήση βασικών παιδαγωγικών εργαλείων και αγνοούν ότι η συστηματική αποδόμηση του εκπαιδευτικού δεν προστατεύει τα παιδιά τους, αλλά αντιθέτως πλήττει το σχολικό περιβάλλον.

Ως αποτέλεσμα, πολλοί εκπαιδευτικοί αποθαρρύνονται από την ανάληψη παιδαγωγικής ευθύνης, υιοθετώντας στάση αυτοπροστασίας, στη λογική της αποφυγής εμπλοκών και συγκρούσεων. Το φαινόμενο αυτό αποτυπώθηκε χαρακτηριστικά και σε πρόσφατη συνεδρίαση συλλόγου διδασκόντων, όπου τέθηκε προβληματισμός για τον τρόπο αξιολόγησης μαθητών, ενόψει της βαθμολόγησης του πρώτου τετραμήνου, σε περιπτώσεις γονέων με συστηματικά επιθετική στάση.

Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η συνεργασία οικογένειας και σχολείου αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη σχολική επιτυχία και τη συνολική ανάπτυξη των μαθητών. Ωστόσο, η αύξηση περιστατικών «γονεϊκού bullying» προς εκπαιδευτικούς καθιστά επιτακτική την ανάγκη για σαφή θεσμική θωράκιση του παιδαγωγικού ρόλου, ώστε οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να επιτελούν το καθήκον τους χωρίς φόβο, ανασφάλεια ή απειλές.

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, σε συνεργασία με τις εκπαιδευτικές ομοσπονδίες, οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλίες που θα αποκαθιστούν την εμπιστοσύνη στο σχολείο, θα προστατεύουν τον εκπαιδευτικό και θα διασφαλίζουν ένα περιβάλλον παιδαγωγικής ελευθερίας, ευθύνης και ασφάλειας προς όφελος των μαθητών και της κοινωνίας συνολικά.