Αποσαφήνιση και αυστηροποίηση των προϋποθέσεων αυτοδίκαιης αργίας υπαλλήλων – Νέα ρύθμιση στο άρθρο 21 του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εσωτερικών

 

Σημαντική νομοθετική παρέμβαση για την ορθότερη, δικαιότερη και αναλογικότερη εφαρμογή του μέτρου της αυτοδίκαιης αργίας υπαλλήλων περιλαμβάνεται στο άρθρο 21 του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο:
«Ρυθμίσεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημόσιου τομέα, τις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς και λοιπές διατάξεις»,
το οποίο έχει κατατεθεί στη Βουλή προς συζήτηση και ψήφιση.

Η νέα ρύθμιση εισάγει κρίσιμες διευκρινίσεις και τροποποιήσεις στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο, με στόχο την άρση ερμηνευτικών αμφιβολιών, την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και τη διασφάλιση ότι το επαχθές διοικητικό μέτρο της αυτοδίκαιης αργίας επιβάλλεται μόνο όταν συντρέχουν πραγματικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις.

Αυτοδίκαιη αργία μόνο σε περίπτωση πραγματικής στέρησης της προσωπικής ελευθερίας

Με τη ρύθμιση τροποποιείται η παράγραφος 1 του άρθρου 103 του Υπαλληλικού Κώδικα (ν. 3528/2007) και, προς εναρμόνιση, η παράγραφος 1 του άρθρου 107 του Κώδικα Δημοτικών και Κοινοτικών Υπαλλήλων (ν. 3584/2007).

Συγκεκριμένα, διευκρινίζεται ρητά ότι:

·        Η επιβολή ποινής στερητικής της ελευθερίας σε υπάλληλο δεν συνεπάγεται αυτοδίκαιη αργία αυτομάτως,

·        αλλά μόνο εφόσον ο υπάλληλος στερείται πράγματι την προσωπική του ελευθερία, δηλαδή εφόσον η απόφαση ή η εκτέλεση της ποινής δεν έχει ανασταλεί.

Με τον τρόπο αυτό αποσαφηνίζεται ότι η αυτοδίκαιη αργία συνδέεται άμεσα με την πραγματική αδυναμία άσκησης των υπηρεσιακών καθηκόντων λόγω στέρησης της ελευθερίας και όχι απλώς με την τυπική επιβολή ποινής.

Αυτοδίκαιη αργία για κακουργήματα μόνο μετά από αμετάκλητη παραπομπή στο ακροατήριο

Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η τροποποίηση που αφορά την αυτοδίκαιη αργία σε περιπτώσεις κακουργηματικών πράξεων.

Με τη νέα διάταξη:

·        Ο υπάλληλος δεν τίθεται πλέον σε αυτοδίκαιη αργία με μόνη την άσκηση ποινικής δίωξης για κακούργημα,

·        αλλά μόνο εφόσον έχει παραπεμφθεί αμετάκλητα στο ακροατήριο.

Η πρόβλεψη αυτή αποτελεί ουσιαστική εγγύηση υπέρ της αρχής του τεκμηρίου αθωότητας και αποσκοπεί στο να εφαρμόζεται η αργία μόνο όταν έχει προηγηθεί δικαστική κρίση περί ύπαρξης σοβαρών και αποχρωσών ενδείξεων τέλεσης κακουργήματος.

Διασφάλιση αναλογικότητας και προστασία της υπηρεσιακής αξιοπρέπειας

Όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική βάση της ρύθμισης, το μέτρο της αυτοδίκαιης αργίας συνιστά ιδιαίτερα επαχθές διοικητικό μέτρο, με σοβαρές συνέπειες για την υπηρεσιακή και προσωπική κατάσταση του υπαλλήλου.

Για τον λόγο αυτό, η νομοθετική παρέμβαση κρίνεται αναγκαία, ώστε:

·        να αποφεύγεται η πρόωρη ή αδικαιολόγητη επιβολή αργίας,

·        να διασφαλίζεται η αναλογικότητα των διοικητικών κυρώσεων,

·        και να προστατεύεται η υπηρεσιακή αξιοπρέπεια των υπαλλήλων, χωρίς να παραβλάπτεται το δημόσιο συμφέρον.

Πλήρης εναρμόνιση Δημοσίου και ΟΤΑ

Οι ίδιες ακριβώς ρυθμίσεις εφαρμόζονται:

·        τόσο στους πολιτικούς διοικητικούς υπαλλήλους του Δημοσίου και των Ν.Π.Δ.Δ.,

·        όσο και στους υπαλλήλους των Δήμων και των Κοινοτήτων,

διασφαλίζοντας ενιαίο και συνεκτικό πειθαρχικό και διοικητικό πλαίσιο σε όλο το φάσμα της Δημόσιας Διοίκησης.

Έναρξη ισχύος

Σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 3, οι νέες διατάξεις τίθενται σε ισχύ από την 2α Σεπτεμβρίου 2025.

Η ρύθμιση του άρθρου 21 συνιστά μια στοχευμένη και θεσμικά ισορροπημένη παρέμβαση, η οποία:

·        αποσαφηνίζει κρίσιμες έννοιες,

·        περιορίζει την αυθαίρετη εφαρμογή της αυτοδίκαιης αργίας,

·        ενισχύει την ασφάλεια δικαίου,

·        και ευθυγραμμίζει τη διοικητική πρακτική με τις συνταγματικές αρχές της αναλογικότητας και του τεκμηρίου αθωότητας.