Θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου: Νομοθετική πρωτοβουλία από το φθινόπωρο του 2026

 

Με σαφή πολιτική κατεύθυνση και εντολή για άμεση έναρξη των προπαρασκευαστικών διαδικασιών, η κυβέρνηση προχωρά στον σχεδιασμό και τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου, μιας μεταρρύθμισης που σηματοδοτεί βαθιά τομή στο εκπαιδευτικό σύστημα και επανακαθορίζει τον ρόλο του Λυκείου στο σύνολο της εκπαιδευτικής διαδρομής των μαθητών.

Ο Πρωθυπουργός έδωσε σχετικές κατευθύνσεις στην Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κα Σοφία Ζαχαράκη, θέτοντας ως κεντρικό στόχο την έναρξη ουσιαστικού, ανοιχτού και ειλικρινούς εθνικού διαλόγου, με επιδίωξη τη διαμόρφωση ευρείας πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης.

Αναβάθμιση του Λυκείου και ουσιαστικός ρόλος του απολυτηρίου

Σύμφωνα με τον στρατηγικό σχεδιασμό του Υπουργείου Παιδείας, το νέο Λύκειο καλείται να ανακτήσει τον παιδαγωγικό και μορφωτικό του χαρακτήρα και να πάψει να λειτουργεί αποκλειστικά ως προπαρασκευαστικός μηχανισμός για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, το απολυτήριο Λυκείου αναβαθμίζεται σε ουσιαστικό και αξιόπιστο εκπαιδευτικό τίτλο, με πραγματικό ειδικό βάρος τόσο στην εκπαιδευτική πορεία των μαθητών όσο και στη διαδικασία πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Παράλληλα, η εισαγωγή στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από μία και μόνο εξεταστική διαδικασία, γεγονός που εκτιμάται ότι θα συμβάλει στη μείωση του άγχους και της ψυχολογικής επιβάρυνσης μαθητών και οικογενειών.

Εθνικός διάλογος χωρίς προειλημμένες αποφάσεις

Όπως ανακοινώθηκε, με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού συγκροτείται επιτροπή αποτελούμενη από πρόσωπα εγνωσμένου κύρους και επιστημονικής επάρκειας από τον χώρο της εκπαίδευσης.

Η επιτροπή θα επεξεργαστεί προτάσεις χωρίς προκαθορισμένες δεσμεύσεις, «κόκκινες γραμμές» ή ειλημμένες αποφάσεις, με στόχο την κατάθεση τεκμηριωμένων και εφαρμόσιμων λύσεων.

Σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, εντός έξι έως εννέα μηνών αναμένεται η παρουσίαση ολοκληρωμένης πρότασης, ενώ, εφόσον εξασφαλιστεί ευρεία πολιτική συμφωνία, η νομοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου τοποθετείται χρονικά το φθινόπωρο του 2026, με σταδιακή και προσεκτικά σχεδιασμένη εφαρμογή.

Το πλαίσιο λειτουργίας του Εθνικού Απολυτηρίου

Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι η πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση θα βασίζεται στον βαθμό του απολυτηρίου Λυκείου, ο οποίος θα προκύπτει από συνδυασμό ποιοτικών και ποσοτικών παραμέτρων.

Συγκεκριμένα:

• θα λαμβάνονται υπόψη οι επιδόσεις των μαθητών και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, με διαφοροποιημένη βαρύτητα ανά τάξη,

• θα διεξάγονται απολυτήριες εξετάσεις πανελλαδικού τύπου σε τέσσερα μαθήματα ανά επιστημονικό πεδίο,

• θα προβλέπονται ενδοσχολικές εξετάσεις στο τέλος της Α’, Β’ και Γ’ Λυκείου, τα αποτελέσματα των οποίων θα συνυπολογίζονται στον τελικό βαθμό απολυτηρίου και στη διαδικασία εισαγωγής στα ΑΕΙ.

Δύο κεντρικοί άξονες στη δημόσια διαβούλευση

Το κείμενο της δημόσιας διαβούλευσης θα αναπτυχθεί σε δύο βασικές ενότητες:

1. την αποτύπωση των υφιστάμενων προβλημάτων, δυσλειτουργιών και αγκυλώσεων του εκπαιδευτικού συστήματος, από το Νηπιαγωγείο έως και το Λύκειο,

2. την παρουσίαση συγκεκριμένων προτάσεων, εναλλακτικών σεναρίων και πολιτικών επιλογών, με στόχο έναν ρεαλιστικό, κοινωνικά αποδεκτό και παιδαγωγικά τεκμηριωμένο μετασχηματισμό.

Ενεργή συμμετοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας

Το Υπουργείο Παιδείας υπογραμμίζει ότι ο εθνικός διάλογος φιλοδοξεί να διαφοροποιηθεί ουσιαστικά από ανάλογες διαδικασίες του παρελθόντος.

Στο επίκεντρο τίθεται η ουσιαστική και ενεργή συμμετοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας, των εκπαιδευτικών, των μαθητών, των γονέων και των κοινωνικών φορέων, με στόχο τη διαμόρφωση ενός Λυκείου που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας, της οικονομίας και της νέας γενιάς.