Συνταξιοδοτικός Οδηγός Εκπαιδευτικών 2026: Όλες οι αλλαγές, τα όρια ηλικίας, οι προϋποθέσεις θεμελίωσης και ο νέος τρόπος υπολογισμού της σύνταξης

 

Ο επικαιροποιημένος Συνταξιοδοτικός Οδηγός Εκπαιδευτικών 2026 αποτυπώνει αναλυτικά το ισχύον συνταξιοδοτικό καθεστώς στον χώρο της δημόσιας εκπαίδευσης, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί μετά τις διαδοχικές μνημονιακές παρεμβάσεις, τις ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις της τελευταίας δεκαετίας και τις νεότερες ρυθμίσεις που τίθενται σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Ο οδηγός παρέχει πλήρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση για:

·         τη δομή και τα επιμέρους τμήματα της λεγόμενης «νέας σύνταξης»,

·         τα ισχύοντα όρια ηλικίας και τις προϋποθέσεις πλήρους και μειωμένης συνταξιοδότησης,

·         τα πλασματικά έτη ασφάλισης και τη δυνατότητα εξαγοράς τους,

·         τον τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ και των συντάξιμων αποδοχών,

·         τις ειδικές κατηγορίες εκπαιδευτικών,

·         καθώς και τη δυνατότητα επαναφοράς στην υπηρεσία σε περίπτωση πλάνης.

Στόχος του οδηγού είναι η έγκυρη πληροφόρηση και η αποφυγή λαθών που ενδέχεται να έχουν μη αναστρέψιμες οικονομικές συνέπειες για τους εκπαιδευτικούς που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση.

Η νέα αρχιτεκτονική της σύνταξης των εκπαιδευτικών

Η σύνταξη των εκπαιδευτικών στο Δημόσιο δεν αποτελεί πλέον ενιαίο ποσό, αλλά συγκροτείται από διακριτά και αυτοτελή τμήματα, τα οποία υπολογίζονται με διαφορετικά κριτήρια:

● Εθνική Σύνταξη

Αποτελεί το βασικό εγγυημένο ποσό από το κράτος. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το ύψος της Εθνικής Σύνταξης διαμορφώνεται στα 447 ευρώ, υπό την προϋπόθεση συμπλήρωσης τουλάχιστον 20 ετών ασφάλισης (μειώνεται αναλογικά για λιγότερα έτη).

● Ανταποδοτική Σύνταξη

Υπολογίζεται με βάση:

·         το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών,

·         τον μέσο όρο των συντάξιμων αποδοχών από το 2002 έως την αποχώρηση,

·         και τα ποσοστά αναπλήρωσης που προβλέπει η νομοθεσία.

Όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια του ασφαλιστικού βίου, τόσο αυξάνεται το ανταποδοτικό σκέλος της σύνταξης.

● Επικουρικές παροχές

Τα επικουρικά ταμεία (ΜΤΠΥ και Επικουρική Ασφάλιση) έχουν ενσωματωθεί στον ΕΦΚΑ, με αποτέλεσμα:

·         τη διατήρηση των μνημονιακών περικοπών,

·         την εξάρτηση των παροχών από τη δημοσιονομική βιωσιμότητα του συστήματος,

·         και την απουσία εγγυημένων ποσών.

Ισχύον νομοθετικό πλαίσιο – Βασικές σταθερές

Με βάση τον ν. 4387/2016 και τις μεταγενέστερες ρυθμίσεις:

·         Το γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης παραμένει στα 67 έτη.

·         Παρέχεται δυνατότητα συνταξιοδότησης μεταξύ 62 και 66 ετών, μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

·         Οι μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις και στο εφάπαξ παραμένουν σε ισχύ.

·         Τα ποσοστά αναπλήρωσης:

o    παραμένουν χαμηλά έως τα 30 έτη,

o    βελτιώνονται αισθητά από τα 31 έως τα 40 έτη υπηρεσίας.

·         Δεν υφίσταται καμία πρόβλεψη για επαναφορά 13ης και 14ης σύνταξης.

Αιτήσεις αφυπηρέτησης – Χρονοδιάγραμμα 2026

Οι εκπαιδευτικοί που επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν το 2026 υποβάλλουν αίτηση παραίτησης:

·         από 1 έως και 10 Φεβρουαρίου 2026.

Οι αιτήσεις αυτές:

·         γίνονται αυτοδικαίως αποδεκτές,

·         οδηγούν σε λύση της υπαλληλικής σχέσης στις 31 Αυγούστου 2026.

● Ανάκληση παραίτησης

Επιτρέπεται αποκλειστικά εντός ενός μηνός από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

● Εκπρόθεσμες αιτήσεις

Εξετάζονται από τα ΚΥΣΠΕ/ΚΥΣΔΕ μόνο:

·         για σοβαρούς οικογενειακούς λόγους,

·         ή για βαριές και δυσίατες ασθένειες, τεκμηριωμένες από δημόσιους φορείς υγείας.

Αυτοδίκαιη αποχώρηση και ειδικές κατηγορίες

·         Εκπαιδευτικοί που συμπληρώνουν το 67ο έτος ηλικίας αποχωρούν αυτοδίκαια στο τέλος του σχολικού έτους, εφόσον έχουν τουλάχιστον 15 έτη υπηρεσίας.

·         Εκπαιδευτικοί με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, καθώς και συγκεκριμένες σοβαρές παθήσεις, δύνανται να συνταξιοδοτηθούν χωρίς όριο ηλικίας, με 15ετή υπηρεσία.

·         Διατηρούνται ειδικές ρυθμίσεις για συζύγους ανικάνων, εφόσον οι προϋποθέσεις είχαν θεμελιωθεί έως 18.8.2015.

Πλασματικά έτη ασφάλισης

Δίνεται η δυνατότητα εξαγοράς:

·         ετών σπουδών,

·         ετών τέκνων (έως 5 συνολικά),

·         στρατιωτικής θητείας.

Τα πλασματικά έτη:

·         μπορούν να αξιοποιηθούν αθροιστικά,

·         υποβάλλονται οποτεδήποτε, ακόμη και μαζί με την αίτηση συνταξιοδότησης.

Το κόστος εξαγοράς, μετά την 1.1.2017, ανέρχεται περίπου σε 4.000 ευρώ ανά έτος, γεγονός που καθιστά αναγκαίο τον προσεκτικό σχεδιασμό.

Πλήρης και μειωμένη σύνταξη

● Πλήρης σύνταξη

Χορηγείται:

·         με 40 έτη ασφάλισης και ηλικία 62 ετών, ή

·         με 15 έτη υπηρεσίας και ηλικία 67 ετών.

● Μειωμένη σύνταξη

Το γενικό όριο ηλικίας διαμορφώνεται στο 62ο έτος.
Επιβάλλεται ποινή:

·         6% για κάθε έτος πρόωρης αποχώρησης,

·         με ανώτατο όριο 30%,

·         αποκλειστικά επί της Εθνικής Σύνταξης.

Η μείωση:

·         ισχύει εφ’ όρου ζωής,

·         επηρεάζει και την επικουρική σύνταξη.

Επαναφορά στην υπηρεσία λόγω πλάνης

Σε περίπτωση εσφαλμένης εκτίμησης των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης, ο υπάλληλος μπορεί:

·         να αιτηθεί επαναφορά στην υπηρεσία εντός 3 μηνών,

·         σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν.4151/2013.

Το διάστημα εκτός υπηρεσίας:

·         δεν θεωρείται συντάξιμο,

·         δεν καταβάλλονται αποδοχές.

Υπολογισμός εφάπαξ και συντάξιμων αποδοχών

Το εφάπαξ διακρίνεται:

·         σε τμήμα προ 2014,

·         και σε τμήμα μετά το 2014.

Πρακτικά προσεγγίζεται με τον τύπο:
Έτη υπηρεσίας × 900 ευρώ.

Οι συντάξιμες αποδοχές υπολογίζονται ως:

·         ο μέσος όρος αποδοχών από το 2002 έως την αφυπηρέτηση.

Νέος τρόπος υπολογισμού σύνταξης από 1.1.2026

Από το 2026 εισάγεται ο Δείκτης Μισθών, ο οποίος:

·         αντικαθιστά τον αποκλειστικά πληθωριστικό μηχανισμό,

·         συνδέει τις νέες συντάξεις με την εξέλιξη των μισθών,

·         οδηγεί δυνητικά σε υψηλότερες συντάξεις για όσους αποχωρούν μετά την 1.1.2026.