Σαφές το νομικό πλαίσιο για τη συγγραφή βιβλίων από δημόσιους εκπαιδευτικούς – Δεν απαιτείται άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου και τα συγγραφικά δικαιώματα δεν συνιστούν παροχή υπηρεσιών

 

Καίριες και απολύτως δεσμευτικές διευκρινίσεις για το καθεστώς που διέπει τη συγγραφή βιβλίων από δημόσιους εκπαιδευτικούς λειτουργούς και τη μεταχείριση των εσόδων από συγγραφικά δικαιώματα παρέχει η υπ’ αριθμ. 409/2009 Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ), η οποία εξακολουθεί να ισχύει και να καθοδηγεί τη διοίκηση.

Η συγκεκριμένη γνωμοδότηση αποσαφηνίζει πλήρως ότι η συγγραφική δραστηριότητα εκπαιδευτικών δεν εμπίπτει στο καθεστώς της άσκησης ιδιωτικού έργου με αμοιβή και, ως εκ τούτου, δεν απαιτείται η χορήγηση άδειας από την υπηρεσία.

Η συγγραφή βιβλίων ως δραστηριότητα απολύτως συμβατή με τα εκπαιδευτικά καθήκοντα

Σύμφωνα με το σκεπτικό του ΝΣΚ, η συγγραφή – και ειδικότερα η συγγραφή ιστορικών, επιστημονικών ή εκπαιδευτικών βιβλίων – αποτελεί δραστηριότητα που συνδέεται άμεσα με την επιστημονική και παιδαγωγική υπόσταση του εκπαιδευτικού λειτουργού. Για τον λόγο αυτό, κρίνεται απολύτως συμβατή με την άσκηση των υπηρεσιακών του καθηκόντων και δεν υπάγεται στους περιορισμούς του άρθρου 31 του Υπαλληλικού Κώδικα (ν. 3528/2007).

Η συγγραφική εργασία δεν συνιστά παροχή εξαρτημένης ή ανεξάρτητης υπηρεσίας προς τρίτους, ούτε επαγγελματική δραστηριότητα που θα μπορούσε να παρεμποδίσει την εύρυθμη λειτουργία της υπηρεσίας.

Τα έσοδα από συγγραφικά δικαιώματα δεν θεωρούνται εισόδημα από παροχή υπηρεσιών

Ιδιαίτερης σημασίας είναι η ρητή διαπίστωση ότι τα έσοδα που προκύπτουν από συγγραφικά δικαιώματα δεν χαρακτηρίζονται ως έσοδα από παροχή υπηρεσιών. Πρόκειται για εισόδημα που απορρέει από την πνευματική ιδιοκτησία και τη δημιουργική δραστηριότητα του εκπαιδευτικού, η οποία προστατεύεται θεσμικά και δεν εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων περί ιδιωτικού έργου με αμοιβή.

Συγγραφικά έσοδα και πειθαρχικές υποθέσεις – Καμία αφαίρεση αποδοχών

Η Γνωμοδότηση 409/2009 εξετάζει ειδικά την περίπτωση δημόσιου εκπαιδευτικού λειτουργού, ο οποίος κατά το χρονικό διάστημα παραμονής του εκτός υπηρεσίας λόγω επιβολής πειθαρχικής ποινής απέκτησε έσοδα από συγγραφικά δικαιώματα. Η εν λόγω πειθαρχική ποινή ακυρώθηκε μεταγενέστερα από το αρμόδιο Δευτεροβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο.

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους έκρινε ότι τα έσοδα από συγγραφικά δικαιώματα δεν πρέπει να αφαιρεθούν από τις αναδρομικά καταβληθείσες αποδοχές του εκπαιδευτικού, δεδομένου ότι η συγγραφική δραστηριότητα ήταν επιτρεπτή και θα μπορούσε να ασκηθεί νόμιμα ακόμη και αν ο εκπαιδευτικός δεν είχε τεθεί εκτός υπηρεσίας και εκτελούσε κανονικά τα καθήκοντά του.

Το άρθρο 31 του Υπαλληλικού Κώδικα και τα όριά του

Υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 31 του ν. 3528/2007 προβλέπει την ανάγκη προηγούμενης άδειας μόνο για την άσκηση ιδιωτικού έργου ή εργασίας με αμοιβή, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή δεν συγκρούεται με τα υπηρεσιακά καθήκοντα και δεν παρεμποδίζει τη λειτουργία της υπηρεσίας. Ωστόσο, όπως ρητά διευκρινίζεται από το ΝΣΚ, η συγγραφή βιβλίων δεν υπάγεται σε αυτή την κατηγορία δραστηριοτήτων.

Από το ισχύον νομικό πλαίσιο και τη δεσμευτική ερμηνεία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους προκύπτει με σαφήνεια ότι:

·         η συγγραφή βιβλίων από δημόσιους εκπαιδευτικούς δεν απαιτεί άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου,

·         τα συγγραφικά δικαιώματα δεν συνιστούν εισόδημα από παροχή υπηρεσιών,

·         η συγγραφική δραστηριότητα είναι απολύτως συμβατή με τα εκπαιδευτικά καθήκοντα,

·         και δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο περικοπής αποδοχών ή δυσμενούς υπηρεσιακής μεταχείρισης.

Η ερμηνεία αυτή διασφαλίζει την επιστημονική ελευθερία, την πνευματική δημιουργία και τον παιδαγωγικό ρόλο των εκπαιδευτικών, προς όφελος της εκπαίδευσης και της κοινωνίας.