Στην τελική ευθεία η μεταρρύθμιση του Νέου Λυκείου – Εθνικός Διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και την αποσύνδεση από την εξετασιοκεντρική λειτουργία

 

Η κυβέρνηση προχωρά με σταθερά βήματα στη διαμόρφωση του Νέου Λυκείου, επιδιώκοντας τη θεσμική αναβάθμιση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου του Λυκείου, ώστε να πάψει να λειτουργεί πρωτίστως ως εξεταστικός μηχανισμός και προθάλαμος της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης αποτελεί η καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου, στο πλαίσιο ενός νέου θεσμικού μοντέλου που στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης των μαθητών από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις και στον περιορισμό του οικονομικού και ψυχολογικού βάρους που επιβαρύνει σήμερα τις οικογένειες.

Στρατηγική κυβερνητική επιλογή για την Παιδεία

Η μεταρρύθμιση του Λυκείου αποτελεί στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με στόχο τη συνολική αναβάθμιση της Παιδείας. Όπως επισημαίνεται, η εισαγωγή στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα δεν θα εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, μειώνοντας την πίεση μιας μονοδιάστατης και ψυχοφθόρας εξεταστικής διαδικασίας, που σήμερα κυριαρχεί στη σχολική ζωή των μαθητών.

Η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία αναμένεται να κατατεθεί το φθινόπωρο, ύστερα από έναν εκτεταμένο, ουσιαστικό και μακροχρόνιο εθνικό διάλογο, με στόχο την ενσωμάτωση βέλτιστων διεθνών πρακτικών και την αναζήτηση της ευρύτερης δυνατής πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης.

Δημόσια διαβούλευση και συγκρότηση επιτροπής κύρους

Οι προτεινόμενες αλλαγές σε όλο το φάσμα της Εκπαίδευσης – από το Νηπιαγωγείο και το Δημοτικό έως το Γυμνάσιο και το Λύκειο – συζητήθηκαν σε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό, με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, της υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη και του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου.

Το κείμενο των προτάσεων αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση εντός Φεβρουαρίου. Παράλληλα, με εντολή του πρωθυπουργού, θα συσταθεί ειδική επιτροπή με πρόσωπα εγνωσμένου κύρους, η οποία θα επεξεργαστεί προτάσεις για το Νέο Λύκειο χωρίς προειλημμένες αποφάσεις, με βασικό στόχο την ενίσχυση του αυτοτελούς παιδαγωγικού του ρόλου, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα το αδιάβλητο και την αντικειμενικότητα των εξετάσεων.

Αλλαγή φιλοσοφίας: από την εξετασιοκεντρική λογική στη συνολική μαθητική πορεία

Σύμφωνα με την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, η μεταρρύθμιση σηματοδοτεί μια ουσιαστική αλλαγή φιλοσοφίας, καθώς το βάρος μετατοπίζεται από την αποκλειστική έμφαση στις εξετάσεις στη συνεπή μαθητική πορεία, την ουσιαστική αξιολόγηση και τη συνολική πρόοδο του μαθητή. Το Εθνικό Απολυτήριο δεν θα εστιάζει μόνο στη βαθμολογία των εξετάσεων, αλλά στην καλλιέργεια γνώσεων, δεξιοτήτων, κριτικής σκέψης και αυτογνωσίας.

Δομή του σχεδίου και ρόλος της ΑΔΙΠΠΔΕ

Σύμφωνα με πληροφορίες, το τελικό σχέδιο που θα τεθεί σε διαβούλευση θα περιλαμβάνει δύο βασικές ενότητες:

• στην πρώτη θα καταγράφονται οι διαχρονικές αδυναμίες και «αγκυλώσεις» του υφιστάμενου εκπαιδευτικού συστήματος σε όλες τις βαθμίδες,

• στη δεύτερη θα παρουσιάζονται συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής και εναλλακτικά σενάρια εφαρμογής.

Σημαντικό ρόλο στη διαδικασία θα διαδραματίσει η Αρχή Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΑΔΙΠΠΔΕ), η οποία θα συμβάλει τόσο στην αποτύπωση των προβλημάτων όσο και στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων προτάσεων.

Εναλλακτικά σενάρια για το Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο Λύκειο, για το οποίο θα παρουσιαστεί ολοκληρωμένο σχέδιο με εναλλακτικά σενάρια ως προς τον τρόπο προαγωγής και αποφοίτησης των μαθητών. Στον δημόσιο διάλογο θα τεθούν, μεταξύ άλλων, ζητήματα όπως:

• ο ρόλος του Λυκείου σήμερα,

• η υπερβολική ύλη και η έμφαση στην αποστήθιση,

• η επανάληψη της ίδιας γνώσης σε διαφορετικές τάξεις,

• η περιορισμένη καλλιέργεια δεξιοτήτων (κριτική σκέψη, συνεργασία),

• ο ρόλος των γραπτών εξετάσεων και της βαθμολόγησης,

• η αξιολόγηση μέσω projects και ατομικού φακέλου μαθητή,

• οι ψηφιακές δεξιότητες, η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ασφάλεια στο Διαδίκτυο,

• η μείωση των τεστ και η ενίσχυση της διαθεματικότητας.

Το προτεινόμενο μοντέλο εισαγωγής στα ΑΕΙ

Όπως έχει γνωστοποιηθεί, ο Εθνικός Οργανισμός Εξετάσεων προτείνει τη σύνδεση των Πανελλαδικών Εξετάσεων με το Εθνικό Απολυτήριο, κατά τα πρότυπα ευρωπαϊκών συστημάτων όπως το Matura, το Abitur και το Baccalauréat, προσαρμοσμένων στις εθνικές και πολιτισμικές ιδιαιτερότητες της χώρας.

Το σχέδιο προβλέπει ότι ο βαθμός του απολυτηρίου θα προκύπτει από τις επιδόσεις των μαθητών και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, με διαφορετικά ποσοστά βαρύτητας, μέσα από προαγωγικές εξετάσεις εθνικού τύπου στην Α’ και Β’ Λυκείου και απολυτήριες εξετάσεις πανελλαδικού τύπου στη Γ’ Λυκείου, σε τέσσερα μαθήματα ανά επιστημονικό πεδίο. Κεντρικά εργαλεία του νέου συστήματος θα αποτελέσουν η Τράπεζα Θεμάτων και το Πολλαπλό Βιβλίο.