Η επανεμφάνιση της συζήτησης για το λεγόμενο «Εθνικό Απολυτήριο» στον δημόσιο διάλογο αναδεικνύει, για ακόμη μία φορά, ένα χρόνιο πρόβλημα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος: την αδυναμία υλοποίησης ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων που να αγγίζουν τον πυρήνα της αξιολόγησης και της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Παρά τις επαναλαμβανόμενες εξαγγελίες και τις θεωρητικές προσεγγίσεις, η συγκεκριμένη πρόταση δεν έχει μέχρι σήμερα μετουσιωθεί σε ένα εφαρμόσιμο και λειτουργικό σύστημα. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει την ύπαρξη βαθιά ριζωμένων δομικών αγκυλώσεων, που σχετίζονται κυρίως με τη διαχρονική απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης στο ελληνικό σχολείο.
Διαπιστώσεις για τη λειτουργία του Λυκείου
Η σημερινή λειτουργία του Λυκείου χαρακτηρίζεται από περιορισμένες απαιτήσεις ως προς την αξιολόγηση των μαθητών κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους. Σε πολλές περιπτώσεις, η προαγωγή από τάξη σε τάξη δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη εμπέδωση γνώσεων και δεξιοτήτων.
Η πρώτη ουσιαστική και καθοριστική αξιολόγηση εμφανίζεται στο τέλος της σχολικής διαδρομής, μέσω των Πανελληνίων Εξετάσεων . Εκεί, συχνά καταγράφονται υψηλά ποσοστά αποτυχίας, ακόμη και σε μαθήματα με σχετικά προσιτά θέματα, γεγονός που αναδεικνύει το κενό που έχει προηγηθεί στα προηγούμενα στάδια της εκπαίδευσης.
Η εικόνα αυτή δεν συνδέεται με την ικανότητα των μαθητών, αλλά με την απουσία μιας κουλτούρας αξιολόγησης, προσπάθειας και συνεχούς βελτίωσης εντός του σχολικού περιβάλλοντος.
Προσεγγίσεις και αντιπαραθέσεις
Στο πλαίσιο του δημόσιου διαλόγου, διατυπώνονται προτάσεις που κινούνται προς την κατεύθυνση της μείωσης ή ακόμη και της κατάργησης των εισαγωγικών εξετάσεων. Ωστόσο, τέτοιες προσεγγίσεις εγείρουν σοβαρά ερωτήματα ως προς τη διασφάλιση της ποιότητας των σπουδών και την ισότιμη πρόσβαση στην Ανώτατη Εκπαίδευση.
Η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα που βασίζονται σε σαφείς και αντικειμενικές διαδικασίες αξιολόγησης επιτυγχάνουν καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα και ενισχύουν τη διαφάνεια και την αξιοκρατία.
Παράλληλα, το επιχείρημα ότι η ενίσχυση της αξιολόγησης οδηγεί αναπόφευκτα σε αύξηση της παραπαιδείας δεν επιβεβαιώνεται από τη διεθνή πρακτική. Η ύπαρξη υποστηρικτικών δομών μάθησης αποτελεί φαινόμενο που παρατηρείται σε πολλές χώρες, ανεξαρτήτως του μοντέλου αξιολόγησης που εφαρμόζεται.
Η σημασία της καλλιέργειας κουλτούρας αξιολόγησης
Αξιοσημείωτο είναι ότι σημαντικός αριθμός μαθητών συμμετέχει οικειοθελώς σε απαιτητικές διαδικασίες αξιολόγησης, όπως οι διαγωνισμοί της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας, γεγονός που αποδεικνύει ότι όταν το πλαίσιο είναι σαφές, αξιόπιστο και απαιτητικό, οι μαθητές ανταποκρίνονται θετικά.
Η καλλιέργεια μιας τέτοιας κουλτούρας εντός του σχολείου αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και την ουσιαστική προετοιμασία των μαθητών για τις απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας.
Αναγκαιότητα ουσιαστικών παρεμβάσεων
Η διαρκής ανακύκλωση προτάσεων, χωρίς την υλοποίηση συγκεκριμένων και εφαρμόσιμων πολιτικών, οδηγεί σε στασιμότητα και αναπαραγωγή των ίδιων προβλημάτων. Η ενίσχυση της αξιολόγησης σε όλα τα στάδια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, η σαφής στοχοθεσία και η διασφάλιση αντικειμενικών κριτηρίων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για μια ουσιαστική μεταρρύθμιση.
Συμπερασματικά
Η συζήτηση για το «Εθνικό Απολυτήριο» δεν μπορεί να παραμένει σε θεωρητικό επίπεδο. Απαιτούνται τολμηρές αποφάσεις και πολιτική βούληση, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και δίκαιο σύστημα αξιολόγησης.
Η εκπαίδευση οφείλει να προετοιμάζει τους μαθητές για τις πραγματικές συνθήκες της ζωής, καλλιεργώντας δεξιότητες, υπευθυνότητα και διάθεση για συνεχή βελτίωση. Η αναβολή ουσιαστικών αλλαγών συντηρεί τα υφιστάμενα προβλήματα και στερεί από τη νέα γενιά τις προοπτικές που δικαιούται.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου