Ριζική αναμόρφωση του πλαισίου των μαθητικών εκδρομών – Νέες ρυθμίσεις για ασφάλεια μαθητών, σαφή κατανομή ευθυνών και νομική προστασία των εκπαιδευτικών

 

Σε ουσιαστική αναθεώρηση του ισχύοντος πλαισίου για τις μαθητικές εκδρομές προχωρά το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας των μαθητών, τη διαμόρφωση σαφούς πλαισίου ευθυνών και την ουσιαστική νομική προστασία των εκπαιδευτικών που συνοδεύουν σχολικές μετακινήσεις.

Η νέα υπουργική απόφαση επιχειρεί να αντιμετωπίσει χρόνιες δυσλειτουργίες και κενά του υφιστάμενου συστήματος, τα οποία τα τελευταία χρόνια έχουν οδηγήσει ακόμη και σε ποινικές διώξεις εκπαιδευτικών για περιστατικά που συχνά υπερβαίνουν τις πραγματικές δυνατότητες ελέγχου τους κατά τη διάρκεια σχολικών εκδρομών.

Αντιμετώπιση του νομικού κενού για τους συνοδούς εκπαιδευτικούς

Κεντρικός άξονας της νέας ρύθμισης αποτελεί η αντιμετώπιση του προβλήματος της υπερβολικής ποινικής και πειθαρχικής ευθύνης των συνοδών εκπαιδευτικών, ένα ζήτημα που έχει αναδειχθεί έντονα τα τελευταία χρόνια από την εκπαιδευτική κοινότητα.

Με τη νέα υπουργική απόφαση προβλέπονται σημαντικές παρεμβάσεις για τη θωράκιση των εκπαιδευτικών.

Βασικές ρυθμίσεις της νέας υπουργικής απόφασης

1. Απαλλαγή ποινικών και πειθαρχικών ευθυνών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις

Θεσπίζεται ρητή πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία οι συνοδοί εκπαιδευτικοί απαλλάσσονται από ποινικές ή πειθαρχικές ευθύνες όταν περιστατικά που προκύπτουν κατά τη διάρκεια μιας εκδρομής:

·         δεν μπορούν να προβλεφθούν,

·         υπερβαίνουν τις δυνατότητες ελέγχου των συνοδών,

·         προκύπτουν από αυθαίρετες ενέργειες μαθητών.

Τέτοια περιστατικά μπορεί να αφορούν, μεταξύ άλλων:

·         κατοχή απαγορευμένων αντικειμένων,

·         κατανάλωση αλκοόλ ή ουσιών,

·         σοβαρή παραβατική συμπεριφορά,

·         ενέργειες μαθητών εκτός του επιτρεπόμενου πλαισίου της εκδρομής.

Η διάταξη αυτή επιχειρεί να αποκαταστήσει την ισορροπία ευθυνών μεταξύ σχολείου, μαθητών και οικογένειας.

2. Δημιουργία θεσμού «νομικού συμπαραστάτη» των εκπαιδευτικών

Για πρώτη φορά προβλέπεται η λειτουργία ειδικού μηχανισμού νομικής και ψυχολογικής υποστήριξης των εκπαιδευτικών, σε περίπτωση που προκύψουν καταγγελίες ή περιστατικά κατά τη διάρκεια μαθητικών εκδρομών.

Ο μηχανισμός αυτός θα παρέχει:

·         άμεση νομική καθοδήγηση,

·         υποστήριξη σε ενδεχόμενες δικαστικές διαδικασίες,

·         συμβουλευτική και ψυχολογική στήριξη στους εκπαιδευτικούς.

Η ρύθμιση ανταποκρίνεται σε πάγια αιτήματα της Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης και άλλων εκπαιδευτικών φορέων.

Νέοι κανόνες συμμετοχής για μαθητές και γονείς

Η νέα ρύθμιση εισάγει επίσης αυστηρότερες υποχρεώσεις για τους γονείς και τους μαθητές που συμμετέχουν σε σχολικές εκδρομές.

Υπεύθυνη δήλωση γονέων για τις αποσκευές των μαθητών

Οι γονείς ή κηδεμόνες των μαθητών υποχρεούνται να υποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση συμμετοχής, στην οποία θα αναφέρουν ότι ο μαθητής:

·         δεν μεταφέρει επικίνδυνα αντικείμενα,

·         δεν μεταφέρει απαγορευμένες ουσίες,

·         συμμορφώνεται με τους κανόνες ασφαλούς συμμετοχής στην εκδρομή.

Η δήλωση αυτή μπορεί να υποβάλλεται:

·         είτε ηλεκτρονικά,

·         είτε σε έντυπη μορφή.

Σκοπός της ρύθμισης είναι η ενίσχυση της ευθύνης της οικογένειας και η αποσαφήνιση των υποχρεώσεων όλων των εμπλεκομένων.

Άμεση απομάκρυνση μαθητών σε περιπτώσεις σοβαρής παραβατικότητας

Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι μαθητής:

·         μεταφέρει απαγορευμένα αντικείμενα,

·         επιδεικνύει επικίνδυνη συμπεριφορά,

·         παραβιάζει σοβαρά τους κανόνες της εκδρομής,

προβλέπεται η άμεση απομάκρυνσή του από την εκδρομή.

Στην περίπτωση αυτή, ο γονέας ή κηδεμόνας υποχρεούται να μεταβεί στον τόπο διαμονής και να παραλάβει τον μαθητή, ακόμη και εάν η εκδρομή πραγματοποιείται εκτός της περιοχής κατοικίας ή στο εξωτερικό.

Μέτρα για την οδική ασφάλεια των σχολικών μετακινήσεων

Η νέα απόφαση περιλαμβάνει και ρυθμίσεις που αφορούν την ασφαλή μετακίνηση των μαθητών.

Συγκεκριμένα προβλέπονται:

·         αυστηρότεροι τεχνικοί έλεγχοι των τουριστικών λεωφορείων,

·         εντατικοποίηση ελέγχων από την Ελληνική Αστυνομία και την Τροχαία πριν από την αναχώρηση,

·         επιβεβαίωση της τεχνικής καταλληλότητας των οχημάτων και των συνθηκών ασφαλούς μεταφοράς.

Οι έλεγχοι αυτοί πραγματοποιούνται πριν από την έναρξη της μετακίνησης, ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης συμμόρφωση με τους κανόνες οδικής ασφάλειας.

Μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό των εκδρομών

Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα στους Συλλόγους Διδασκόντων των σχολικών μονάδων να σχεδιάζουν τις πολυήμερες εκδρομές με μεγαλύτερη ευελιξία.

Ειδικότερα προβλέπεται ότι:

·         οι εκδρομές μπορούν να συνδυάζονται με Σαββατοκύριακα ή αργίες,

·         περιορίζεται η απώλεια διδακτικών ωρών,

·         διευκολύνεται η οργάνωση του σχολικού προγράμματος.

Στόχος η αποκατάσταση του παιδαγωγικού χαρακτήρα των εκδρομών

Με τις νέες ρυθμίσεις, το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού επιδιώκει να περιορίσει τις «γκρίζες ζώνες» που υπήρχαν στο προηγούμενο πλαίσιο και να επαναφέρει τον βασικό παιδαγωγικό σκοπό των σχολικών εκδρομών.

Οι σχολικές μετακινήσεις αποτελούν σημαντικό μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, καθώς συμβάλλουν:

·         στην κοινωνικοποίηση των μαθητών,

·         στην ανάπτυξη συνεργατικών δεξιοτήτων,

·         στην επαφή με την ιστορία, τον πολιτισμό και το φυσικό περιβάλλον.

Η νέα ρύθμιση φιλοδοξεί να μετατρέψει τις εκδρομές από πηγή νομικής ανασφάλειας για τους εκπαιδευτικούς σε μια ασφαλή και οργανωμένη παιδαγωγική δραστηριότητα, με σαφείς κανόνες, ισορροπημένες ευθύνες και αυξημένες εγγυήσεις προστασίας για όλους τους εμπλεκόμενους.