Πλασματικά έτη ασφάλισης το 2026: Πώς επηρεάζουν τη σύνταξη και ποιο είναι το κόστος εξαγοράς

 

Ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος αλλά και για την αύξηση του τελικού ποσού της σύνταξης αποτελούν τα πλασματικά έτη ασφάλισης, τα οποία μπορούν να αναγνωρίσουν οι ασφαλισμένοι και να προσθέσουν στον πραγματικό χρόνο εργασίας τους.

Η αξιοποίηση των πλασματικών χρόνων επιτρέπει σε πολλούς εργαζόμενους να συμπληρώσουν τα απαραίτητα έτη ασφάλισης, είτε για να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα είτε για να λάβουν υψηλότερη σύνταξη, αποφεύγοντας τις μειώσεις που ισχύουν σε περιπτώσεις πρόωρης εξόδου από την εργασία.

Σύμφωνα με στοιχεία αιτήσεων που υποβάλλονται στον ΕΦΚΑ, περίπου 8 στους 10 ασφαλισμένους που επιλέγουν να λάβουν πλήρη σύνταξη στα 62 έτη αξιοποιούν τη δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικών χρόνων, εξαγοράζοντας κατά μέσο όρο περίπου τρία έτη ασφάλισης.

Ποιοι πλασματικοί χρόνοι αναγνωρίζονται

Οι ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν πλασματικούς χρόνους από δώδεκα διαφορετικές κατηγορίες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται:

·        στρατιωτική θητεία, έως 720 ημέρες

·        χρόνος σπουδών, έως 4 έτη

·        χρόνος ανατροφής παιδιών, έως 5 έτη

·        περίοδοι ανεργίας

·        χρόνος ασθένειας

·        κενά διαστήματα ασφάλισης

·        εκπαιδευτική άδεια, έως 2 έτη για δημοσίους υπαλλήλους

·        χρόνος προεγγραφής στα μητρώα ελεύθερων επαγγελματιών, έως 5 έτη για ασφαλισμένους σε ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ

·        χρόνος έκτισης ποινής

Η αναγνώριση αυτών των περιόδων μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης και να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του ποσού της σύνταξης.

Πόσο μπορεί να αυξηθεί η σύνταξη

Παρότι η εξαγορά πλασματικών ετών συνεπάγεται οικονομικό κόστος, σε αρκετές περιπτώσεις το όφελος για τον ασφαλισμένο είναι ιδιαίτερα σημαντικό.

Η αύξηση της σύνταξης μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 285 ευρώ μηνιαίως, κυρίως όταν τα πλασματικά έτη χρησιμοποιούνται για τη συμπλήρωση της 40ετίας ασφάλισης, η οποία οδηγεί στη χορήγηση πλήρους σύνταξης αντί μειωμένης.

Όσοι αποχωρούν με μειωμένη σύνταξη υφίστανται μείωση 30% στην εθνική σύνταξη. Με τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών, η μείωση αυτή αποφεύγεται, ενώ παράλληλα αυξάνεται και το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης, λόγω υψηλότερου ποσοστού αναπλήρωσης.

Ενδεικτικά παραδείγματα:

·        Ασφαλισμένος με 38 έτη ασφάλισης και μισθό 2.950 ευρώ λαμβάνει περίπου 1.638 ευρώ με μειωμένη σύνταξη. Αν αναγνωρίσει δύο επιπλέον έτη και συμπληρώσει 40ετία, η σύνταξή του μπορεί να φτάσει περίπου τα 1.922 ευρώ, δηλαδή 285 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα.

·        Σε περίπτωση ασφαλισμένου με μισθό 1.550 ευρώ και 38 χρόνια ασφάλισης, η μειωμένη σύνταξη διαμορφώνεται περίπου στα 1.009 ευρώ. Με αναγνώριση δύο ετών και πλήρη σύνταξη, το ποσό μπορεί να αυξηθεί στα 1.222 ευρώ, δηλαδή περίπου 213 ευρώ επιπλέον μηνιαίως.

Το κόστος εξαγοράς των πλασματικών ετών

Για τους μισθωτούς εργαζόμενους, το κόστος εξαγοράς υπολογίζεται στο 20% του μισθού που ισχύει κατά τον μήνα υποβολής της αίτησης ή στον μέσο μισθό του τελευταίου δωδεκαμήνου.

Σε περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης, το ποσό υπολογίζεται με βάση το 20% του κατώτατου μισθού. Με τον κατώτατο μισθό να βρίσκεται στα 880 ευρώ, το ελάχιστο κόστος εξαγοράς διαμορφώνεται περίπου στα 176 ευρώ τον μήνα.

Από το 2020 και μετά, οι δημόσιοι υπάλληλοι εξαγοράζουν τους πλασματικούς χρόνους επίσης με εισφορά 20%, ενώ για αιτήσεις που είχαν υποβληθεί έως το 2019 ίσχυαν χαμηλότερα ποσοστά.

Για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, το κόστος εξαγοράς αντιστοιχεί στη μηνιαία ασφαλιστική εισφορά που καταβάλλουν για τον κλάδο σύνταξης.

Πότε συμφέρει η αναγνώριση πλασματικών ετών

Η αίτηση αναγνώρισης πλασματικών χρόνων μπορεί να υποβληθεί αρκετά χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, ενώ η αξιοποίησή τους μπορεί να ενεργοποιηθεί όταν ο ασφαλισμένος πλησιάζει την έξοδο από την εργασία.

Η εξαγορά θεωρείται πιο συμφέρουσα όταν πραγματοποιείται νωρίς, ενώ επιπλέον οικονομικό όφελος προκύπτει όταν η εξόφληση γίνεται εφάπαξ, καθώς παρέχεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς.

Παράλληλα, η έγκαιρη αναγνώριση προστατεύει τους ασφαλισμένους από ενδεχόμενη αύξηση του κόστους στο μέλλον, σε περίπτωση που υπάρξουν αυξήσεις στους μισθούς ή στις ασφαλιστικές εισφορές.

Η αξιοποίηση των πλασματικών ετών ασφάλισης αποτελεί σημαντική επιλογή για πολλούς εργαζόμενους, καθώς μπορεί να συμβάλει τόσο στη συμπλήρωση των απαραίτητων ετών για συνταξιοδότηση όσο και στη βελτίωση του τελικού ποσού της σύνταξης.