Διαδικτυακές σχολικές μονάδες - Καθιερωμένη διεθνώς εκπαιδευτική πρακτική που προσφέρει λύσεις.

Θωμά Γεώργα MSc, EdD*

Κλειστά σχολεία λόγω επιδημίας, μαθητές σε υποστελεχωμένα σχολεία δυσπρόσιτων περιοχών, ομογενείς που επιθυμούν την απόκτηση τίτλου σπουδών διαφορετικού από τη χώρα στην οποία κατοικούν, μαθητές σε κατ’ οίκον θεραπεία, νοσηλευόμενοι για παρατεταμένο χρονικό διάστημα σε μονάδες υγείας, μαθητές με χρόνια κινητικά προβλήματα, ή με διαταραχές συμπεριφοράς που απαιτούν ιδιαίτερες συνθήκες μάθησης. Και φυσικά ο κατάλογος δεν περιορίζεται εδώ. Όλα τα παραπάνω αποτελούν περιπτώσεις όπου η φυσική παρουσία στο σχολείο είναι αδύνατη. Να προσθέσουμε και την κατηγορία που νομικά δεν υφίσταται ακόμη  στην Ελλάδα αλλά αποτελεί συνήθη και συνεχώς διαδιδόμενη πρακτική στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη, την ελεύθερη κατ’ οίκον παροχή εκπαίδευσης. Σε όλες τις παραπάνω συνθήκες, η διαδικτυακή εκπαίδευση έχει δώσει τη λύση, εξασφαλίζοντας το δικαίωμα στη μόρφωση σε παιδιά που αδυνατούν ή δεν επιθυμούν να  συμμετέχουν στο δημόσιο ή ιδιωτικό σχολείο.

Τί απαιτείται; Μία απλή ηλεκτρονική συσκευή και μία μέτρια σύνδεση στο διαδίκτυο από την πλευρά του μαθητή. Ένα άρτια οργανωμένο διαδικτυακό περιβάλλον και περιορισμένο σε αριθμό εξειδικευμένο διδακτικό προσωπικό από την πλευρά του παρόχου εκπαίδευσης. Το συνολικό κόστος λειτουργίας είναι μηδαμινό σε σχέση τη στελέχωση και λειτουργία δυσπρόσιτων σχολείων ή την απασχόληση προσωπικού για εξατομικευμένα μαθήματα, όπου απαιτείται.

Η εκπαιδευτική αυτή πρακτική που ξεκίνησε από την τριτοβάθμια εκπαίδευση με την άνθιση τόσο των webinars όσο και την παροχή τίτλων σπουδών ανοιχτής και εξ’αποστάσεως εκπαίδευσης επεκτάθηκε τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια και στο χώρο της δευτεροβάθμιας και μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αρχικά στην Αμερική με εκατοντάδες διαδικτυακά σχολεία, αλλά και στην Κεντρική Ευρώπη με αρκετές δεκάδες σχολεία εκεί. Το νομοθετικό πλαίσιο στις χώρες που λειτουργούν τέτοιοι πάροχοι εκπαίδευσης έχει προσαρμοστεί στις ανάγκες της αγοράς και επιτρέπει την απόκτηση απολυτήριου τίτλου σπουδών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από ιδιωτικούς παρόχους εκπαίδευσης υπό την κρατική εποπτεία.  Η νομοθεσία ορίζει δε ότι η λειτουργία αυτών των διαδικτυακών σχολείων ακολουθεί όλους τους κανόνες που διέπουν τα σχολεία φυσικής παρουσίας (πρόγραμμα σπουδών , ωρολόγιο πρόγραμμα, ημερομηνίες εξετάσεων, οργανόγραμμα σχολείου κτλ) με μόνη διαφορά την έλλειψη φυσικής παρουσίας σε συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο. Ο γεωγραφικός αυτός χώρος έχει αντικατασταθεί από διαδικτυακό χώρο (Canvas, Adobe Connect classrooms) που ακολουθεί την οργάνωση ενός σχολείου.

Τί από όλα αυτά συμβαίνει στην Ελλάδα; Ως προς το σκέλος των συνθηκών που εμποδίζουν τη φυσική παρουσία μαθητών στο σχολείο, ισχύει ότι ακριβώς και στις υπόλοιπες χώρες του κόσμου. Για ένα πλήθος λόγων που υφίστανται είτε παροδικά είτε μόνιμα οι μαθητές στερούνται του δικαιώματος στην εκπαίδευση. Στη χώρα μας προσθέτουμε και το επιπλεόν χαρακτηριστικό της απώλειας διδακτικών ωρών σε συγκεκριμένες ειδικότητες σε μαθητές υποστελεχομένων σχολείων σε δυσπρόσιτες ηπειρωτικές περιοχές ή μικρότερα νησιά. Ως προς το σκέλος της νομοθεσίας που να επιτρέπει τη λειτουργία αυτής της μορφής εκπαίδευσης και την παροχή ισότιμου τίτλου σπουδών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης η Ελλάδα δεν έχει να επιδείξει κάτι αντίστοιχο με αυτό χωρών της Κεντρικής Ευρώπης. Το επίσημο διαδικτυακό σχολείο είναι απλώς ανύπαρκτο , και δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά εφόσον νομικά δεν υφίσταται ούτε έχει προβλεφθεί κάτι τέτοιο. 

Σε διεθνές επίπεδο, οι χώρες που διατηρούν κλειστά σχολεία το τελευταίο χρονικό διάστημα, αναπληρώνουν την απώλεια διδακτικών ωρών μέσω της διαδικτυακής εξ’ αποστάσεως εκπαίδευσης. Στη χώρα μας η επικείμενη αναστολή λειτουργίας ολοένα και περισσότερων σχολικών μονάδων για λόγους υγείας με την απώλεια διδακτικών ωρών που θα επιφέρει καθιστούν την αναζήτηση εναλλακτικών μορφών αναπλήρωσης επιτακτική αλλά δυστυχώς η εφαρμογή τους καθίσταται μη πραγματοποιήσιμη  τη δεδομένη κρίσιμη χρονική περίοδο.

Θεωρώ ότι οι συνθηκές πλέον έχουν ωριμάσει από πλευράς πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας για την εξασφάλιση ισότιμων ευκαιριών μόρφωσης για όλους τους μαθητές ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους, την κατάσταση της σωματικής ή ψυχικής υγείας τους , τα κινητικά τους προβλήματα, ή τέλος γιατί όχι και της ελεύθερης επιλογής των γονιών τους για κατ’οίκον ή σχολική εκπαίδευση. Και αν το τελευταίο ακούγεται ουτοπικό σε μια χώρα που η κρατική παρέμβαση εμποδίζει ακόμα και την ελεύθερη εγγραφή μαθητών στο σχολείο επιλογής τους, επιβάλλεται τουλάχιστον η θεσμοθέτηση ίσων ευκαιριών στη μόρφωση για τις υπόλοιπες κατηγορίες μαθητών που αναφέρθηκαν πιο πάνω.

*Ο Θωμάς Γεώργας εργάζεται ως Science Leader of Learning στο διεθνή πάροχο διαδικτυακής εκπαίδευσης ‘Wey Education’.