ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΠΑΙΔΙΑ, ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΣΧΟΛΕΙΑ: ΑΛΛΑΖΕΙ Ο ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

 

106 Δημοτικά υποβιβάζονται – 12 συγχωνεύονται – 32 Δημοτικά και 43 Νηπιαγωγεία καταργούνται | 69.895 τα «πρωτάκια» της νέας σχολικής χρονιάς

Ο σχολικός χάρτης της χώρας αλλάζει από τον Σεπτέμβριο του 2026, καθώς η μείωση του μαθητικού πληθυσμού αποτυπώνεται πλέον στις σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Οι μεταβολές για το σχολικό έτος 2026-2027 περιλαμβάνουν υποβιβασμούς, συγχωνεύσεις και καταργήσεις σχολείων, ενώ σε ορισμένες περιοχές καταγράφεται αύξηση μαθητών και αντίστοιχη ενίσχυση των σχολικών μονάδων.

Οι αριθμοί αποτυπώνουν τη νέα πραγματικότητα

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας:

Μεταβολή	Αριθμός σχολείων
Δημοτικά που προάγονται	31
Δημοτικά που υποβιβάζονται	106
Δημοτικά που συγχωνεύονται	12 → 6 σχολικές μονάδες
Δημοτικά που καταργούνται	32
Νηπιαγωγεία που καταργούνται	43
Νηπιαγωγεία που προάγονται	7

Οι 12 σχολικές μονάδες που συγχωνεύονται θα λειτουργούν πλέον ως 6 σχολεία, καθώς ο αριθμός των μαθητών στις συγκεκριμένες μονάδες ήταν ιδιαίτερα περιορισμένος.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο αριθμός των σχολείων που καταργούνται. Από τα 32 Δημοτικά και 43 Νηπιαγωγεία, η συντριπτική πλειονότητα βρισκόταν ήδη τα προηγούμενα χρόνια σε αναστολή λειτουργίας, λόγω πολύ χαμηλού ή ακόμη και μηδενικού μαθητικού δυναμικού.

Φλώρινα και Λάρισα στις περιοχές με έντονες μεταβολές

Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού δεν εμφανίζεται με την ίδια ένταση σε όλες τις περιοχές της χώρας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Φλώρινα, όπου από τη νέα σχολική χρονιά 11 Δημοτικά Σχολεία υποβιβάζονται.

Στη Λάρισα, αντίστοιχα, 5 Δημοτικά Σχολεία υποβιβάζονται, καθώς μειώνεται ο αριθμός των τμημάτων τους.

Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι το δημογραφικό πρόβλημα δεν αφορά αποκλειστικά μικρά και απομακρυσμένα χωριά ή σχολεία που βρίσκονταν ήδη σε αναστολή λειτουργίας, αλλά επηρεάζει πλέον ευρύτερα τον σχολικό χάρτη.

Στον αντίποδα, 31 Δημοτικά προάγονται λόγω αύξησης του μαθητικού δυναμικού, ενώ στις Κυκλάδες ιδρύεται και θα λειτουργήσει το νέο 2θέσιο Δημοτικό Σχολείο Βόθωνα Σαντορίνης.

69.895 «πρωτάκια» στα Δημοτικά

Μια πρώτη εικόνα για τη νέα σχολική χρονιά δίνουν οι εγγραφές στην Α΄ Δημοτικού.

Για το σχολικό έτος 2026-2027 πραγματοποιήθηκαν συνολικά:

69.895 κατανομές νηπίων στην Α΄ τάξη των δημόσιων Δημοτικών Σχολείων Γενικής Εκπαίδευσης.

Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας «Εγγραφή στην Πρώτη Δημοτικού», ενώ τα αποτελέσματα της οριστικής κατανομής είναι διαθέσιμα στους γονείς και κηδεμόνες.

Ωστόσο, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ένας ενιαίος δημόσια διαθέσιμος χάρτης που να αποτυπώνει την πληρότητα κάθε Δημοτικού ή το πόσες μαθητικές θέσεις απομένουν σε κάθε σχολική μονάδα.

Τα διαθέσιμα δεδομένα επιβεβαιώνουν τη βασική τάση: λιγότερα παιδιά εισέρχονται στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, εξέλιξη που συνδέεται άμεσα με το ευρύτερο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας.

21.000 λιγότεροι μαθητές – Το δημογραφικό περνά στην τάξη

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί, η φετινή σχολική χρονιά μπορεί να καταγράψει περίπου 21.000 λιγότερους μαθητές.

Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού δημιουργεί, όμως, ένα διπλό ζήτημα.

Από τη μία πλευρά, υπάρχει ο κίνδυνος η συρρίκνωση του μαθητικού δυναμικού να οδηγήσει σε περισσότερες συγχωνεύσεις τμημάτων και σχολικών μονάδων.

Από την άλλη, η ίδια εξέλιξη θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως ευκαιρία για τη δημιουργία μικρότερων τμημάτων, με λιγότερους μαθητές ανά τάξη και περισσότερη παιδαγωγική υποστήριξη, ιδιαίτερα για παιδιά με αυξημένες μαθησιακές ή άλλες εκπαιδευτικές ανάγκες.

Στελέχωση σχολείων: Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα

Παρά τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού, παραμένει κρίσιμο το ζήτημα της έγκαιρης κάλυψης των εκπαιδευτικών κενών.

Οι περίπου 5.000 μόνιμοι διορισμοί της φετινής χρονιάς αντιστοιχούν, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν αναφερθεί, περίπου στον αριθμό των συνταξιοδοτήσεων.

Την ίδια στιγμή, η πρόβλεψη για περίπου 30.000 προσλήψεις αναπληρωτών είναι μικρότερη από τους περίπου 45.000 αναπληρωτές που χρειάστηκαν κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά.

Η πραγματική εικόνα των κενών θα διαμορφωθεί τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου, όταν ολοκληρωθούν οι τοποθετήσεις, οριστικοποιηθούν τα τμήματα και καταγραφεί ο πραγματικός αριθμός των μαθητών.

Μαζικοί διορισμοί και μικρότερα τμήματα

Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού δεν πρέπει να μετατραπεί αποκλειστικά σε εργαλείο συρρίκνωσης του σχολικού δικτύου.

Μπορεί, αντίθετα, να αποτελέσει ευκαιρία για ένα ποιοτικότερο δημόσιο σχολείο, με:

• μικρότερα τμήματα,
• περισσότερους εκπαιδευτικούς μέσα στις τάξεις,
• καλύτερη υποστήριξη μαθητών με ιδιαίτερες ανάγκες,
• έγκαιρη κάλυψη όλων των εκπαιδευτικών κενών,
• ενίσχυση των σχολείων στις περιοχές που αντιμετωπίζουν δημογραφική συρρίκνωση.

Άμεση προτεραιότητα αποτελεί η κάλυψη όλων των εκπαιδευτικών κενών από την πρώτη ημέρα λειτουργίας των σχολείων, ενώ παράλληλα τίθεται η ανάγκη για μαζικούς μόνιμους διορισμούς και, όπου αυτό δεν είναι άμεσα εφικτό, για αντίστοιχο αριθμό προσλήψεων αναπληρωτών.

Το πρώτο κουδούνι σε έναν διαφορετικό σχολικό χάρτη

Οι αριθμοί δείχνουν ότι η δημογραφική υποχώρηση δεν αποτελεί πλέον μια μελλοντική απειλή. Έχει ήδη περάσει μέσα στις σχολικές αίθουσες.

Με 106 Δημοτικά να υποβιβάζονται, 12 να συγχωνεύονται σε 6, 32 Δημοτικά και 43 Νηπιαγωγεία να καταργούνται, αλλά και 31 Δημοτικά να προάγονται λόγω αύξησης μαθητών, η νέα σχολική χρονιά ξεκινά με έναν διαφορετικό σχολικό χάρτη.

Τα 69.895 «πρωτάκια» αποτελούν ένα ακόμη σαφές δημογραφικό αποτύπωμα.

Το μεγάλο ζητούμενο πλέον είναι αν η μείωση του μαθητικού πληθυσμού θα οδηγήσει σε περισσότερες συγχωνεύσεις και συρρίκνωση του δημόσιου σχολείου ή αν θα αξιοποιηθεί για μικρότερα τμήματα, καλύτερες συνθήκες μάθησης και ουσιαστικότερη στήριξη κάθε μαθητή.

Το πρώτο κουδούνι του Σεπτεμβρίου θα χτυπήσει σε λιγότερα σχολεία και με λιγότερα παιδιά στα θρανία. Το ζητούμενο είναι να χτυπήσει, όμως, με περισσότερους εκπαιδευτικούς μέσα στις τάξεις.