Σχολεία: Τι προβλέπει η νέα Υπουργική Απόφαση για τα παιδαγωγικά μέτρα – Όλες οι αλλαγές και ποιος αποφασίζει

 

Από την προφορική παρατήρηση και την επίπληξη έως την αλλαγή τμήματος και σχολικού περιβάλλοντος – Το νέο πλαίσιο για την αντιμετώπιση παραβατικών συμπεριφορών μαθητών

Νέο και σαφώς οριοθετημένο πλαίσιο για τα παιδαγωγικά μέτρα και τις ενέργειες παιδαγωγικού χαρακτήρα που μπορούν να εφαρμόζονται στις σχολικές μονάδες προβλέπει η Υπουργική Απόφαση 102791/ΓΔ4/2024, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 5130/Β΄/10-09-2024.

Το πλαίσιο καθορίζει τόσο τα μέτρα που μπορούν να λαμβάνονται για την αντιμετώπιση παραβατικών συμπεριφορών όσο και το ποιο αρμόδιο όργανο ή πρόσωπο έχει την ευθύνη για την επιβολή τους.

Βασική αρχή είναι ότι τα παιδαγωγικά μέτρα εφαρμόζονται με παιδαγωγικό χαρακτήρα, με στόχο την αντιμετώπιση της συμπεριφοράς του μαθητή, την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας της σχολικής κοινότητας και την προστασία του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.

Τα 8 παιδαγωγικά μέτρα

Στο ισχύον πλαίσιο προβλέπονται συνολικά οκτώ κατηγορίες παιδαγωγικών μέτρων και ενεργειών, οι οποίες, ανάλογα με την περίπτωση και τη σοβαρότητα της συμπεριφοράς, είναι:

1. Προφορική παρατήρηση
2. Επίπληξη
3. Ωριαία απομάκρυνση από το μάθημα
4. Αποβολή έως 3 ημέρες
5. Αποβολή έως 5 ημέρες
6. Αποκλεισμός από δράσεις, εκδηλώσεις ή εκπαιδευτικές εκδρομές
7. Αλλαγή τμήματος
8. Αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος

Τα μέτρα δεν εφαρμόζονται υποχρεωτικά με μία συγκεκριμένη σειρά σε κάθε περίπτωση. Η επιλογή τους συνδέεται με τη βαρύτητα και τα χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς, καθώς και με τις παιδαγωγικές ανάγκες της συγκεκριμένης περίπτωσης.

Ποιος αποφασίζει για κάθε παιδαγωγικό μέτρο

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο επιμερισμός των αρμοδιοτήτων, καθώς δεν έχουν όλοι οι φορείς της σχολικής κοινότητας τη δυνατότητα να επιβάλλουν όλα τα προβλεπόμενα μέτρα.

Ο/Η εκπαιδευτικός

Κάθε εκπαιδευτικός μπορεί να επιβάλλει:

• προφορική παρατήρηση
• επίπληξη
• ωριαία απομάκρυνση από το μάθημα

Πρόκειται για μέτρα που μπορούν να ληφθούν στο πλαίσιο της καθημερινής εκπαιδευτικής διαδικασίας, όταν η συμπεριφορά του μαθητή δημιουργεί πρόβλημα στην ομαλή διεξαγωγή του μαθήματος ή στη λειτουργία της τάξης.

Ο/Η Διευθυντής/Διευθύντρια

Ο/Η Διευθυντής/Διευθύντρια της σχολικής μονάδας μπορεί να επιβάλει:

• τα μέτρα α, β, γ
• καθώς και αποβολή έως μία ημέρα

Δηλαδή, η διεύθυνση της σχολικής μονάδας έχει διευρυμένη αρμοδιότητα σε σχέση με τον μεμονωμένο εκπαιδευτικό, ενώ παράλληλα αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στη διαχείριση σοβαρότερων περιστατικών.

Ο Σύλλογος Διδασκόντων

Ο Σύλλογος Διδασκόντων μπορεί να αποφασίζει για όλα τα προβλεπόμενα μέτρα, από την προφορική παρατήρηση και την επίπληξη έως τα πλέον αυστηρά παιδαγωγικά μέτρα.

Για τα σοβαρότερα μέτρα απαιτείται η προβλεπόμενη συλλογική και τεκμηριωμένη διαδικασία, ώστε η απόφαση να λαμβάνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά και τις ανάγκες της σχολικής κοινότητας.

Ιδιαίτερη προσοχή στην αλλαγή τμήματος

Η αλλαγή τμήματος αποτελεί ένα από τα αυστηρότερα παιδαγωγικά μέτρα και δεν αποτελεί μια απλή διοικητική μετακίνηση μαθητή.

Η εφαρμογή της συνδέεται με σοβαρές και επαναλαμβανόμενες παραβατικές συμπεριφορές και προϋποθέτει την προβλεπόμενη διαδικασία και αιτιολόγηση.

Στόχος δεν είναι η τιμωρία για την τιμωρία, αλλά η διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της σχολικής κοινότητας και η δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για όλους τους μαθητές.

Από την παρατήρηση έως την αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος

Το νέο πλαίσιο δημιουργεί μια ευρεία κλίμακα παιδαγωγικών παρεμβάσεων.

Στο ένα άκρο βρίσκονται η προφορική παρατήρηση και η επίπληξη, ενώ στις σοβαρότερες περιπτώσεις μπορούν να εφαρμοστούν μέτρα όπως οι πολυήμερες αποβολές, ο αποκλεισμός από συγκεκριμένες δράσεις και, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, η αλλαγή τμήματος ή σχολικού περιβάλλοντος.

Η κλιμάκωση επιτρέπει στη σχολική κοινότητα να αντιμετωπίζει διαφορετικές περιπτώσεις με διαφορετικό τρόπο, αποφεύγοντας την αντιμετώπιση όλων των περιστατικών με ενιαία και δυσανάλογη ποινή.

Παιδαγωγικός χαρακτήρας και προστασία της σχολικής κοινότητας

Κεντρικός στόχος των ρυθμίσεων είναι η διατήρηση ενός ασφαλούς, οργανωμένου και παιδαγωγικά λειτουργικού σχολικού περιβάλλοντος.

Τα παιδαγωγικά μέτρα δεν αποσκοπούν μόνο στην αντιμετώπιση ενός περιστατικού, αλλά και στην καλλιέργεια της υπευθυνότητας, του σεβασμού στους κανόνες λειτουργίας του σχολείου και της ομαλής συνύπαρξης μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών.

Η επιλογή του κατάλληλου μέτρου πρέπει επομένως να λαμβάνει υπόψη τη σοβαρότητα της συμπεριφοράς, την επανάληψη παρόμοιων περιστατικών και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης.

Το βασικό μήνυμα του νέου πλαισίου

Δεν προβλέπεται ένα μόνο μέτρο για κάθε παράβαση. Προβλέπεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα παιδαγωγικών παρεμβάσεων, με διαφορετικά επίπεδα αρμοδιότητας και αυστηρότερες προβλέψεις για σοβαρές και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές.

Η Υπουργική Απόφαση 102791/ΓΔ4/2024 (ΦΕΚ 5130/Β΄/10-09-2024) αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς για την εφαρμογή των συγκεκριμένων παιδαγωγικών μέτρων στις σχολικές μονάδες.

Στόχος είναι ένα σχολείο με κανόνες, σαφείς αρμοδιότητες, παιδαγωγική αντιμετώπιση των προβλημάτων και αποτελεσματική προστασία της ομαλής λειτουργίας της σχολικής κοινότητας.