Αντιδράσεις για το νέο «τέλος πιστοποίησης» στα μη κρατικά ΑΕΙ – Αυξάνεται το κόστος λειτουργίας

 

Έντονες αντιδράσεις προκαλεί η πρόθεση της κυβέρνησης να θεσπίσει ειδικό τέλος πιστοποίησης για τα μη κρατικά πανεπιστήμια που λειτουργούν ή σχεδιάζουν να λειτουργήσουν στην Ελλάδα, την ώρα που προχωρά η διαδικασία αδειοδότησης νέων ιδρυμάτων για το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027.

Σύμφωνα με πληροφορίες, επτά έως οκτώ αιτήσεις για ίδρυση και λειτουργία μη κρατικών ΑΕΙ έχουν λάβει θετική εισήγηση από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), γεγονός που δείχνει ότι η διαδικασία προχωρά. Ωστόσο, η ταυτόχρονη επιβολή νέων οικονομικών επιβαρύνσεων δημιουργεί έντονο προβληματισμό στον χώρο.

Το νέο τέλος και οι επιβαρύνσεις

Με διάταξη που περιλαμβάνεται σε σχέδιο νόμου, θεσμοθετείται ειδικό τέλος πιστοποίησης που θα καταβάλλεται κατά την υποβολή αίτησης και θα αφορά:

• Το εσωτερικό σύστημα διασφάλισης ποιότητας των ιδρυμάτων
• Τα προγράμματα σπουδών (προπτυχιακά, μεταπτυχιακά και διδακτορικά)

Τα ποσά διαμορφώνονται ως εξής:

• 15.000 ευρώ για την πιστοποίηση του εσωτερικού συστήματος ποιότητας
• 12.000 ευρώ για κάθε πρόγραμμα σπουδών με φυσική παρουσία
• 6.000 ευρώ για κάθε πρόγραμμα εξ αποστάσεως

Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα αναπροσαρμογής των ποσών με υπουργική απόφαση, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για περαιτέρω αύξηση του κόστους στο μέλλον.

«Χαράτσι» καταγγέλλουν τα ιδρύματα

Στελέχη μη κρατικών πανεπιστημίων χαρακτηρίζουν το νέο τέλος ως «χαράτσι», επισημαίνοντας ότι έρχεται να προστεθεί σε ήδη υψηλά κόστη εισόδου στην ελληνική αγορά εκπαίδευσης.

Υπενθυμίζεται ότι για την αρχική αίτηση αδειοδότησης τα ιδρύματα έχουν ήδη καταβάλει περίπου 600.000 ευρώ, εκ των οποίων:

• 40% κατευθύνθηκε στην ΕΘΑΑΕ
• 50% στον κρατικό προϋπολογισμό
• 10% στον ΕΟΠΠΕΠ για την αξιολόγηση υποδομών

Όπως τονίζεται, το νέο τέλος δεν είχε συνυπολογιστεί στις μελέτες βιωσιμότητας, γεγονός που ανατρέπει τον οικονομικό σχεδιασμό των ιδρυμάτων.

Επαναλαμβανόμενο κόστος και αβεβαιότητα

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι η πιστοποίηση:

• Θα αφορά και τα μεταπτυχιακά προγράμματα
• Θα επαναλαμβάνεται ανά πενταετία
• Ενδέχεται να επιβαρύνεται με αυξήσεις στο μέλλον

Αυτό σημαίνει ότι το συνολικό κόστος λειτουργίας των μη κρατικών ΑΕΙ αυξάνεται σημαντικά και σε μόνιμη βάση.

Αντίφαση με τον στόχο διεθνοποίησης

Εκπρόσωποι των ιδρυμάτων επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη πολιτική έρχεται σε αντίθεση με τη διακηρυγμένη επιδίωξη της κυβέρνησης να καταστήσει την Ελλάδα περιφερειακό κόμβο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να προσελκύσει ξένους φοιτητές.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν, δεν μπορεί να ενθαρρύνεται η εγκατάσταση ξένων πανεπιστημίων και ταυτόχρονα να επιβάλλονται συνεχώς νέες οικονομικές επιβαρύνσεις που αποθαρρύνουν επενδύσεις.

Η θέση του Υπουργείου

Από την πλευρά του, το Υπουργείο Παιδείας υποστηρίζει ότι το μέτρο:

• Ενισχύει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας
• Διασφαλίζει ενιαία και αυστηρά κριτήρια ποιότητας
• Καλύπτει τον αυξημένο φόρτο εργασίας της ΕΘΑΑΕ

Επισημαίνεται επίσης ότι η ρύθμιση δεν έχει αναδρομική ισχύ και δεν αφορά ήδη πιστοποιημένα προγράμματα.

Οι νέες αιτήσεις

Στη διαδικασία αδειοδότησης για το 2026–2027 συμμετέχουν σημαντικά πανεπιστήμια του εξωτερικού, ενώ επανέρχονται και ιδρύματα που δεν έλαβαν άδεια την προηγούμενη χρονιά. Οι περισσότερες αιτήσεις φαίνεται να έχουν λάβει θετική αξιολόγηση, γεγονός που επιβεβαιώνει το αυξημένο ενδιαφέρον για παρουσία στην ελληνική αγορά.

Η εισαγωγή του ειδικού τέλους πιστοποίησης δημιουργεί ένα νέο, πιο απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον για τα μη κρατικά ΑΕΙ. Παρά τη θετική πορεία των αδειοδοτήσεων, η αύξηση του κόστους και η αβεβαιότητα ως προς τη μελλοντική επιβάρυνση θέτουν ερωτήματα για τη βιωσιμότητα των επενδύσεων και τη συνολική στρατηγική ανάπτυξης της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να αποτελέσει σημείο έντονης συζήτησης το επόμενο διάστημα.