Πρόταση για επέκταση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης στα 11 έτη – Αλλαγές στο Άρθρο 16 του Συντάγματος

 

Σημαντική μεταρρύθμιση στο εκπαιδευτικό σύστημα προωθείται στο πλαίσιο της προτεινόμενης Συνταγματικής Αναθεώρησης, με την επέκταση της υποχρεωτικής φοίτησης από τα 9 στα 11 έτη. Η πρωτοβουλία αυτή, που αφορά την τροποποίηση του Άρθρου 16 του Συντάγματος, αναμένεται να επηρεάσει ουσιαστικά τη δομή και τη λειτουργία της εκπαίδευσης στη χώρα.

Σύμφωνα με την πρόταση, η υποχρεωτική εκπαίδευση δεν θα ολοκληρώνεται πλέον στο Γυμνάσιο, αλλά θα επεκτείνεται και στις δύο πρώτες τάξεις του Λυκείου (Α’ και Β’ Λυκείου). Στόχος της ρύθμισης είναι η ενίσχυση της συμμετοχής των μαθητών στην εκπαίδευση και η μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου.

Το ισχύον πλαίσιο
Σήμερα, η υποχρεωτική φοίτηση στην Ελλάδα περιλαμβάνει:

• το Νηπιαγωγείο,
• το Δημοτικό,
• και το Γυμνάσιο.

Η παράγραφος 3 του Άρθρου 16 του Συντάγματος προβλέπει ότι η υποχρεωτική εκπαίδευση δεν μπορεί να είναι μικρότερη από εννέα έτη. Παράλληλα, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (ν. 4871/2021) καθιστά υποχρεωτική τη φοίτηση μέχρι την ολοκλήρωση του Γυμνασίου, υπό την προϋπόθεση ότι ο μαθητής δεν έχει συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας του.

Τι προβλέπει η νέα πρόταση
Με την προτεινόμενη αναθεώρηση:

• η υποχρεωτική εκπαίδευση επεκτείνεται κατά δύο επιπλέον έτη στο Λύκειο,
• ενισχύεται η παραμονή των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον,
• επιδιώκεται η αναβάθμιση των γνώσεων και δεξιοτήτων των νέων πριν από την είσοδό τους στην αγορά εργασίας ή την τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια εναρμόνισης της ελληνικής εκπαίδευσης με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, όπου παρατηρείται τάση αύξησης της διάρκειας της υποχρεωτικής φοίτησης.

Υποχρεώσεις και κυρώσεις
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει αυστηρές υποχρεώσεις για γονείς και κηδεμόνες σε ό,τι αφορά τη φοίτηση των μαθητών. Ειδικότερα:

• σε περιπτώσεις συστηματικών απουσιών δύναται να υπάρξει εισαγγελική παρέμβαση,
• η μη εγγραφή ή η αδικαιολόγητη διακοπή φοίτησης μπορεί να επιφέρει ποινικές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων προστίμων ή και ποινών φυλάκισης.

Με την επέκταση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, οι παραπάνω υποχρεώσεις επεκτείνονται και στις δύο πρώτες τάξεις του Λυκείου.

 
Η προτεινόμενη αλλαγή αποσκοπεί στη θωράκιση του εκπαιδευτικού συστήματος απέναντι στη μαθητική διαρροή, καθώς και στην παροχή ισχυρότερων μορφωτικών και επαγγελματικών εφοδίων στους νέους.

Η ενίσχυση της υποχρεωτικής φοίτησης αποτελεί, σύμφωνα με την πρόταση, κρίσιμο βήμα για τη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης και τη διαμόρφωση ενός πιο ολοκληρωμένου και σύγχρονου εκπαιδευτικού μοντέλου.