Την ώρα που χιλιάδες μαθητές και οικογένειες μπαίνουν ξανά στη μεγάλη δοκιμασία των Πανελλαδικών, οι οποίες ξεκίνησαν χθες Παρασκευή, η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη ανοίγει στην «Political» τη συζήτηση για το μέλλον του λυκείου και το νέο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Με καθαρή θέση ότι οι Πανελλαδικές αποτελούν μεν έναν από τους πιο αδιάβλητους θεσμούς της χώρας, έχουν πλέον αγγίξει τα όριά τους δε, η υπουργός ξεκαθαρίζει πως καμία αλλαγή δεν θα γίνει με αιφνιδιασμό και καμία οικογένεια δεν θα βρεθεί μπροστά σε τετελεσμένα. Στη συνέντευξή της η κυρία Ζαχαράκη περιγράφει το σχολείο που θέλει να χτίσει τα επόμενα χρόνια: ένα σχολείο με γνώση, αξίες, κριτική σκέψη και ανθεκτικότητα. Μιλά για το Εθνικό Απολυτήριο, το Ψηφιακό Φροντιστήριο, την τεχνητή νοημοσύνη, την ειδική αγωγή αλλά και την ψυχική υγεία των μαθητών, τονίζοντας ότι η πίεση της επιτυχίας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, αλλά με συμμαχία σχολείου, οικογένειας και Πολιτείας.
■ Κυρία υπουργέ, έχετε ανοίξει τη συζήτηση για το νέο λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, λέγοντας ότι δεν πρόκειται για μια τεχνική αλλαγή αλλά για μια βαθιά παιδαγωγική και κοινωνική μεταρρύθμιση. Ποιο είναι το σχολείο που θέλετε να δει η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια;
Το εγχείρημα του Εθνικού Απολυτηρίου συμπεριλαμβάνει τις δομικές αλλαγές οι οποίες θα ολοκληρώσουν τον σχεδιασμό μας για το νέο σχολείο. Για να το περιγράψω σχηματικά: το λύκειο και οι πανελλήνιες εξετάσεις είναι η κορυφή της πυραμίδας. Πριν να ανοίξουμε τον εθνικό διάλογο, ο οποίος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, σχετικά με τον χαρακτήρα του λυκείου και το νέο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια, ενισχύσαμε με ουσιαστικές εκπαιδευτικές και άλλες παρεμβάσεις τη «βάση» της εκπαίδευσης. Ξεκινήσαμε αρχικά από το νηπιαγωγείο. Θεσμοθετήσαμε τη δίχρονη υποχρεωτική προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, βάλαμε τη διδασκαλία των αγγλικών με βιωματικό τρόπο στα προνήπια και στα νήπια. Από το 2024 αναπροσαρμόσαμε το πρόγραμμα σπουδών με έμφαση στη γλώσσα, στις προμαθηματικές έννοιες, στη συμπερίληψη, στη βιωσιμότητα, στο παιδαγωγικό παιχνίδι. Γιατί τα αναφέρω αυτά; Διότι στην ηλικία των 4 ετών τα παιδιά χτίζουν τις βασικές δεξιότητες για τη γνώση, ενώ αποκτούν και τις πολύ ουσιαστικές συναισθηματικές και κοινωνικές ικανότητες. Είναι λάθος να περιμένουμε ότι τα παιδιά θα μάθουν να δείχνουν σεβασμό, κατανόηση στο διαφορετικό, διάθεση για συνεργασία όταν γίνουν 12 ή 14 ετών.
Στα σχολεία μας εντάξαμε και ενισχύσαμε τα εργαστήρια δεξιοτήτων, τον οικονομικό εγγραμματισμό, την τεχνητή νοημοσύνη με πολλές πρόνοιες για την ασφαλή και σωστή χρήση, τον επαγγελματικό προσανατολισμό για τα παιδιά από τη Γ' Γυμνασίου. Τους δίνουμε τα εργαλεία να μάθουν να αναγνωρίζουν και να προστατεύονται από την παραπληροφόρηση και τα fake news μέσα, πχ, από το πρόγραμμα Κριτικοί Αναγνώστες.
Στηρίζουμε το ολοήμερο με διευρυμένο ωράριο, που δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να προετοιμάζονται εντός του σχολείου και να απασχολούνται με δημιουργικό τρόπο. Υποστηρίζει εμπράκτως τους γονείς που εργάζονται και σε αρκετές περιπτώσεις περιορίζει και το κόστος μιας εξωσχολικής δραστηριότητας. Φυσικά έχει και ελλείψεις, αλλά δεν παύει να αποτελεί μια μεγάλη κατάκτηση της δημόσιας εκπαίδευσης. Επίσης, στα σχολεία μας συντελείται μια ψηφιακή επανάσταση και δεν είναι τυχαίο ότι λάβαμε τα εύσημα του εκπαιδευτικού τμήματος του ΟΟΣΑ και του Εσθονού προέδρου, με τον οποίο συναντήθηκα προ ολίγων ημερών. Πάνω από 36.000 διαδραστικοί πίνακες βρίσκονται ήδη στις τάξεις των σχολείων σε κάθε γωνιά της χώρας, ενώ μέχρι τον Οκτώβριο θα προστεθούν επιπλέον 3.000.
Το Ψηφιακό Φροντιστήριο το εμπιστεύονται και βοηθάει με σύγχρονο και ουσιαστικό τρόπο χιλιάδες μαθητές/-τριες και εκπαιδευτικούς από την Ελλάδα και την Κύπρο. Λειτουργεί ως ένα πολύτιμο εργαλείο ισότιμης πρόσβασης και μείωσης των ανισοτήτων. Είναι αξιακή η θέση της ΝΔ ότι η εκπαίδευση είναι μηχανισμός εξισορρόπησης των ανισοτήτων, ότι κάθε παιδί ανεξάρτητα από τον τόπο που ζει ή από το κοινωνικό οικονομικό υπόβαθρο της οικογένειας πρέπει να έχει πρόσβαση στα ίδια εφόδια. Δώσαμε περισσότερες επιλογές στα παιδιά με τα Πρότυπα, τα Πειραματικά αλλά και τα Δημόσια Ωνάσεια σχολεία, με περισσότερα Επαγγελματικά και Εσπερινά Επαγγελματικά Λύκεια αλλά και Πρότυπα Επαγγελματικά Λύκεια. Βλέπουμε, ξέρετε, μια αξιοσημείωτη αύξηση στις εγγραφές στα Επαγγελματικά Λύκεια ως αποτέλεσμα συνειδητής επιλογής πολλών μαθητών/-τριών. Για να φτάσω όμως και στο τελικό σας ερώτημα: θέλω το σχολείο για το οποίο δουλεύουμε από την πρώτη στιγμή. Ένα σχολείο το οποίο παρέχει πολύπλευρη γνώση, κριτική σκέψη, αξίες και ανθεκτικότητα. Εφόδια που είναι αναγκαία στις νέες γενιές που καλούνται να ζήσουν, να δημιουργήσουν και να ονειρευτούν, κάνοντας σλάλομ ανάμεσα σε περιόδους σταθερότητας και αστάθειας. Πάνω απ' όλα τα παιδιά χρειάζονται ένα σχολείο που προσφέρει ισορροπία γνώσεων και αξιών.
Έχετε πει ότι το σύστημα των Πανελλαδικών έχει αγγίξει τα όριά του, αλλά ταυτόχρονα ξεκαθαρίζετε ότι δεν θα υπάρξει αιφνιδιασμός για τους σημερινούς μαθητές. Πώς μπορεί να αλλάξει ένα τόσο φορτισμένο σύστημα χωρίς να προκληθεί νέα ανασφάλεια στις οικογένειες;
Ότι το σύστημα των Πανελλαδικών έχει αγγίξει τα όριά του, αποτελεί πεποίθηση και βίωμα της οικογένειας, των παιδιών, του κόσμου της εκπαίδευσης και συνολικότερα θα έλεγα της ελληνικής κοινωνίας. Ταυτόχρονα όμως επί δεκαετίες αυτές οι εξετάσεις συνιστούν ίσως τον πλέον αδιάβλητο θεσμό, τον οποίο καλούμαστε να αντικαταστήσουμε με κάτι εξίσου αξιόπιστο, αδιάβλητο και δίκαιο.
Γι' αυτό προχωρούμε βήμα βήμα, αξιοποιώντας τη διεθνή εμπειρία, τα παραδείγματα χωρών που τα εκπαιδευτικά τους συστήματα έχουν συναφή χαρακτηριστικά με το δικό μας.
Με την πολύτιμη συνδρομή της ανεξάρτητης επιτροπής που αυτή την ώρα εργάζεται ώστε να μας υποβάλει τις προτάσεις της και να καταλήξουμε στο πώς θα αλλάξουμε το εξετασιοκεντρικό σύστημα που ακυρώνει τον αυτόνομο και μορφωτικό ρόλο του λυκείου και πιέζει υπέρμετρα τα παιδιά και τις οικογένειές τους.
Είναι μεγάλο στοίχημα για μένα πώς θα προετοιμάσουμε την ομαλή μετάβαση. Στην παρούσα στιγμή δεν βρισκόμαστε εκεί. Θα επαναλάβω ότι η όποια αλλαγή θα αφορά τα παιδιά που βρίσκονται τώρα στην τελευταία τάξη του δημοτικού ή στην Α' Γυμνασίου. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί, όπως αντιλαμβάνεστε, από την εισήγηση της Εθνικής Επιτροπής. Δεν είναι στόχευσή μου να εξαντληθώ σε πυροτεχνήματα. Αντιθέτως, επιδιώκω να δοθεί ο χρόνος για τεκμηρίωση πλήρη διαβούλευση και καλύτερη προετοιμασία της πρότασης.
■ Μετά και τα τραγικά περιστατικά που συγκλόνισαν την εκπαιδευτική κοινότητα, η ψυχική υγεία των μαθητών έχει μπει ακόμη πιο έντονα στο επίκεντρο. Αρκεί ο τετραπλασιασμός ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών στα σχολεία ή χρειάζεται μια συνολικότερη αλλαγή κουλτούρας μέσα στη σχολική ζωή;
Η ψυχική ανθεκτικότητα και ενδυνάμωση των παιδιών είναι συνευθύνη της οικογένειας και του σχολείου. Δεν ανήκει αποκλειστικά είτε στον έναν είτε στον άλλο. Απαιτεί συνέργεια και συνεννόηση. Με έχετε ακούσει αρκετές φορές να μιλάω για την ενδυνάμωση της σχέσης στο τρίγωνο παιδιών, εκπαιδευτικών, γονέων. Σε τραγικά περιστατικά, όπως η απώλεια των δύο κοριτσιών στην Ηλιούπολη, αναδεικνύεται η πίεση που μπορεί να βιώνουν οι νέοι από την ανάγκη της επιτυχίας και της διάκρισης. Συχνά τότε μετατίθεται στο σχολείο το σύνολο της ευθύνης, παραβλέποντας την καθημερινή προσπάθεια των εκπαιδευτικών να στηρίξουν ουσιαστικά τους/τις μαθητές/-τριες σε πολλαπλά επίπεδα. Το 2019, μαζί με τη Νίκη Κεραμέως, διευρύναμε την παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών και στα σχολεία γενικής εκπαίδευσης. Σήμερα το συγκεκριμένο δίκτυο αποτελείται από 1 .600 μόνιμους ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και σχολικούς νοσηλευτές, ενώ έχω υπογράψει επιπλέον 1 .200 οργανικές θέσεις. Οι αναπληρωτές υπερβαίνουν τις 3.000. Οφείλουμε όμως να είμαστε ειλικρινείς, το 1 00% των αναγκών δεν είναι εφικτό να καλυφθεί. Όμως, υπάρχουν πλέον πρωτόκολλα άμεσης αντίδρασης, δίνεται μεγάλη έμφαση στην προληπτική δράση. Πρόσφατα μάλιστα ενεργοποιήσαμε την τηλεφωνική γραμμή 1 550 για ψυχολογική στήριξη των παιδιών τις μέρες των πανελλαδικών με την αμέριστη συμπαράσταση των στελεχών μας από τα ΚΕΔΑΣΥ. Και ήταν ένα εξαιρετικό παράδειγμα συνέργειας, καθώς η γραμμή μας προϋπήρχε αλλά δεν χρησιμοποιούνταν. Ζητήσαμε συνδρομή των ψυχολόγων μας και όσοι ανταποκρίθηκαν έκαναν έναν σύντομο κύκλο επιμόρφωσης, με καθηγητές του τμήματος Σχολικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών αλλά και τους Συμβούλους Εκπαίδευσης Ψυχολόγων. Συγχρόνως ζητήσαμε τη βοήθεια από τις εταιρείες τηλεπικοινωνίας έτσι ώστε οι κλήσεις να είναι εντελώς δωρεάν, ενώ τη δράση ολοκληρώνει η συνεργασία μας με το υπουργείο Υγείας και τη γραμμή 1 0306. Στόχος μου είναι να λειτουργούμε υπηρεσίες, διά ζώσης και εξ αποστάσεως, στήριξης παιδιών για θέματα Σχολικού Εκφοβισμού και άλλων ζητημάτων που απασχολούν πολύ τα παιδιά, όπως είναι και η ψηφιακή ενδυνάμωση. Από τη νέα σχολική χρονιά θα τεθεί σε εφαρμογή το πρόγραμμα ConnectEdParents+ για να προσφέρει υποστήριξη στους γονείς στην ανατροφή των παιδιών τους, σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο.
■ Στην ειδική εκπαίδευση προχωράτε σε αποτίμηση και ανασχεδιασμό έπειτα από χρόνια. Ποια είναι η μεγάλη αλλαγή που θέλετε να νιώσει στην πράξη ένα παιδί με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες;
Για την ακρίβεια, υπό την εποπτεία του ΙΕΠ, ομάδες ειδικών έχουν αναλάβει το έργο εκσυγχρονισμού των δομών και του πλαισίου λειτουργίας της ειδικής εκπαίδευσης. Είναι πολύ σημαντικό η τεράστια ενίσχυση σε προσωπικό και υλικοτεχνικό εξοπλισμό να μετουσιωθεί σε ένα σύγχρονο, λειτουργικό και ουσιαστικά συμπεριληπτικό σύστημα που ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των μαθητών και προάγει την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση. Ούτως ή άλλως, η σχολική χρονιά 2025-2026 αποτελεί έτος τομής για την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση στη χώρα μας. Ιδρύθηκαν 3.448 νέα Τμήματα για μαθητές με εκπαιδευτικές ανάγκες. Προσθέσαμε 8 νέες σχολικές μονάδες Ειδικής Αγωγής και φτάσαμε σχεδόν τις 500 σε ολόκληρη τη χώρα. Σε σχέση με την περσινή χρονιά αυξήθηκαν κατά 3.1 72 οι εκπαιδευτικοί της ειδικής αγωγής. Συνυπολογίστε ότι από το 2020 έως και τώρα διορίστηκαν σχεδόν 9.000 μόνιμοι εκπαιδευτικοί της Ειδικής Αγωγής. Σε 33 Ειδικά Σχολεία έγιναν εκτεταμένες παρεμβάσεις προσβασιμότητας και ακολουθούν άλλα 20 αυτό το καλοκαίρι, μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου». Στο μεταξύ, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα πρόγραμμα παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην επιτάχυνση και απλοποίηση των υπηρεσιών που παρέχουν τα ΚΕΔΑΣΥ. Ξέρω ότι υπάρχουν και προβλήματα και δικαιολογημένα παράπονα. Πιστεύω ότι με την ψηφιακή πλατφόρμα που σχεδιάζεται και τα 9 σύγχρονα αξιολογικά εργαλεία που παρέχονται στα 71 ΚΕΔΑΣΥ της χώρας, θα εξορθολογήσουμε τη διαδικασία. Επιπλέον, η ενίσχυση των ΚΕΔΑΣΥ με ανθρώπινο δυναμικό πέρυσι το καλοκαίρι θα συντομεύσει τους χρόνους αναμονής για την αξιολόγηση των μαθητών/τριών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Ως εκπαιδευτικός ξέρω από πρώτο χέρι πως η καθημερινότητα των παιδιών -είτε μιλάμε για ειδικά είτε για τυπικά σχολεία- αλλάζει με πολλές μικρές στοχευμένες παρεμβάσεις. Η εκπαίδευση είναι κατεξοχήν ο χώρος όπου δεν χωρούν βαρύγδουπες και μεγαλόπνοες εξαγγελίες από υπουργικά χείλη. Τουλάχιστον δεν θα τις ακούσετε από τα δικά μου.
|
|
||||
POLITICAL
στον Χρήστο Μυτιλινιό
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου