Με την έναρξη των Πανελλαδικών Εξετάσεων για περίπου 100.000 υποψηφίους, επανέρχεται στο προσκήνιο η διαχρονική συζήτηση για το σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και τις επανειλημμένες εξαγγελίες περί κατάργησής του.
Η πρώτη σχετική αναφορά εντοπίζεται ήδη από το 1978, όταν ο τότε υφυπουργός Παιδείας Βασίλης Κοντογιαννόπουλος είχε θέσει ζήτημα κατάργησης των εξετάσεων. Έκτοτε, ανάλογες εξαγγελίες διατυπώθηκαν διαχρονικά από διαφορετικές κυβερνήσεις και πολιτικούς χώρους, χωρίς ωστόσο να υλοποιηθούν. Στην πράξη, οι όποιες μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν περιορίστηκαν κυρίως σε αλλαγές ονομασίας ή επιμέρους δομικών στοιχείων του συστήματος.
Παρά τις κατά καιρούς παρεμβάσεις, οι Πανελλαδικές Εξετάσεις παραμένουν για σχεδόν πέντε δεκαετίες ο βασικός μηχανισμός επιλογής για την εισαγωγή στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, διατηρώντας τον κεντρικό τους ρόλο στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Οι διακηρυγμένοι στόχοι των εκάστοτε μεταρρυθμίσεων περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, τον περιορισμό της παραπαιδείας, τη διασφάλιση της αντικειμενικότητας και της αξιοκρατίας, την ενίσχυση της ισότητας ευκαιριών, καθώς και την αποδέσμευση του Λυκείου από την έντονη εξεταστική πίεση. Ωστόσο, οι στόχοι αυτοί δεν κατέστη δυνατό να επιτευχθούν πλήρως μέσω των αλλαγών που υιοθετήθηκαν.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι διεθνώς δεν υφίσταται σύστημα πρόσβασης στην Ανώτατη Εκπαίδευση χωρίς διαδικασίες αξιολόγησης. Τα Πανεπιστήμια εφαρμόζουν κριτήρια επιλογής, είτε κεντρικά είτε αποκεντρωμένα, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ύπαρξη εξεταστικών ή άλλων αξιολογικών μηχανισμών. Στην ελληνική πραγματικότητα, η κεντρική οργάνωση των εξετάσεων έχει συμβάλει καθοριστικά στη διασφάλιση του αδιάβλητου της διαδικασίας, το οποίο αποτελεί διαχρονικά κατοχυρωμένη κοινωνική κατάκτηση.
Στο πλαίσιο των συζητήσεων για την αναμόρφωση του συστήματος, επανέρχεται διαρκώς η πρόταση για τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου. Η ιδέα διατυπώθηκε αρχικά το 1994, επανήλθε σε μεταγενέστερες περιόδους και περιλαμβάνεται σε σύγχρονους σχεδιασμούς εκπαιδευτικής πολιτικής, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει υλοποιηθεί.
Η βασική φιλοσοφία του Εθνικού Απολυτηρίου συνίσταται στη συνεκτίμηση της συνολικής επίδοσης του μαθητή κατά τη διάρκεια του Λυκείου, ώστε η εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση να μην εξαρτάται αποκλειστικά από την επίδοση σε περιορισμένο αριθμό μαθημάτων. Ωστόσο, η εφαρμογή του εγχειρήματος συναντά σημαντικές δυσκολίες, κυρίως ως προς τη διασφάλιση της αξιοπιστίας και του αδιάβλητου της διαδικασίας.
Στους παράγοντες που επιβαρύνουν την υλοποίηση περιλαμβάνονται ζητήματα εμπιστοσύνης προς το σύστημα αξιολόγησης, κοινωνικές πιέσεις, αλλά και πρακτικές δυσχέρειες που σχετίζονται με τη λειτουργία του σχολείου. Η εμπειρία προηγούμενων μεταρρυθμιστικών προσπαθειών καταδεικνύει ότι η ενσωμάτωση του προφορικού βαθμού στη διαδικασία επιλογής έχει αντιμετωπίσει σημαντικές αντιδράσεις και τελικά δεν κατέστη βιώσιμη.
Είναι σαφές ότι το υφιστάμενο σύστημα χρήζει επικαιροποίησης και βελτιώσεων, ώστε να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες. Ωστόσο, οποιαδήποτε μεταρρύθμιση οφείλει να διασφαλίζει αδιάβλητα, διαφανή και μετρήσιμα κριτήρια, τα οποία αποτελούν βασική προϋπόθεση για την εμπιστοσύνη της κοινωνίας και τη διασφάλιση της ισότητας των ευκαιριών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου