Η αξιοποίηση εικόνων, διαδραστικών εφαρμογών και ψηφιακών αναπαραστάσεων μπορεί να ενισχύσει την αφήγηση, τη μνήμη και την ενεργή συμμετοχή των μαθητών
Η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό υποστηρικτικό εργαλείο για μαθητές με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ), ιδιαίτερα σε δραστηριότητες που απαιτούν συγκέντρωση, ανάκληση πληροφοριών και οργάνωση της σκέψης.
Μια νέα επιστημονική μελέτη του Ινστιτούτου Επιστήμης και Τεχνολογίας της Οκινάουα (OIST), η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Research on Child and Adolescent Psychopathology», δείχνει ότι η χρήση ψηφιακών εικόνων και οπτικών αναπαραστάσεων μπορεί να διευκολύνει σημαντικά τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ όταν καλούνται να αναδιηγηθούν μια ιστορία.
Η πρόκληση της αφήγησης
Ένας μαθητής μπορεί να έχει κατανοήσει πλήρως μια ιστορία και να γνωρίζει την απάντηση σε μια ερώτηση, χωρίς όμως να είναι εύκολο να οργανώσει τις πληροφορίες και να τις παρουσιάσει με σωστή σειρά και συνοχή.
Για αρκετά παιδιά με ΔΕΠ-Υ, η μετάβαση από τη γνώση που έχουν στη διατύπωση μιας ολοκληρωμένης προφορικής αφήγησης μπορεί να αποτελεί ιδιαίτερη δυσκολία. Η οργάνωση των γεγονότων, η διατήρηση της προσοχής και η ανάκληση των βασικών πληροφοριών μπορεί να επηρεάσουν την επίδοσή τους μέσα στην τάξη, αλλά και την επικοινωνία τους με τους συνομηλίκους.
Η ΔΕΠ-Υ συγκαταλέγεται στις συχνότερες νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Τα παιδιά που αντιμετωπίζουν ΔΕΠ-Υ μπορεί να παρουσιάζουν δυσκολίες στη συγκέντρωση, στην οργάνωση των δραστηριοτήτων, στον έλεγχο των αντιδράσεων και της συμπεριφοράς, καθώς και αυξημένη κινητικότητα ή παρορμητικότητα.
Τι έδειξε η νέα μελέτη
Στην έρευνα συμμετείχαν παιδιά ηλικίας 8 έως 12 ετών, τόσο με όσο και χωρίς ΔΕΠ-Υ.
Οι μαθητές άκουσαν δύο σύντομες ιστορίες βασισμένες σε μύθους του Αισώπου και στη συνέχεια κλήθηκαν να τις διηγηθούν ξανά.
Χωρίς πρόσθετη οπτική υποστήριξη, τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ παρουσίασαν μεγαλύτερη δυσκολία στην οργάνωση της αφήγησης και στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης και συνεκτικής ιστορίας.
Η εικόνα διαφοροποιήθηκε όταν χρησιμοποιήθηκαν ψηφιακές αναπαραστάσεις των ιστοριών.
Η αφήγηση βελτιώθηκε και στις δύο ομάδες μαθητών, με τη βελτίωση να εμφανίζεται εντονότερα στα παιδιά με ΔΕΠ-Υ.
Οι εικόνες ως «οδηγός» της σκέψης
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι διαδοχικές εικόνες μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα είδος οπτικού οδηγού για τον μαθητή.
Μπορούν να βοηθήσουν:
- στην ανάκληση των βασικών σημείων μιας ιστορίας,
- στη διατήρηση της σωστής σειράς των γεγονότων,
- στην οργάνωση των σκέψεων,
- στην καλύτερη προετοιμασία πριν από την προφορική αφήγηση,
- στη διατήρηση της προσοχής κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας,
- στη σύνδεση διαφορετικών πληροφοριών μεταξύ τους.
Με τον τρόπο αυτό, η εικόνα δεν λειτουργεί απλώς ως συνοδευτικό στοιχείο του μαθήματος, αλλά μπορεί να αποτελέσει ένα πρακτικό εργαλείο υποστήριξης της μαθησιακής διαδικασίας.
Η τεχνολογία ως εκπαιδευτικό εργαλείο
Η συγκεκριμένη έρευνα ενισχύει μια ευρύτερη κατεύθυνση αξιοποίησης των ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ψηφιακές παρεμβάσεις μέσω υπολογιστών και έξυπνων συσκευών μπορούν να υποστηρίξουν την προσοχή, τη μνήμη και ορισμένες εκτελεστικές λειτουργίες.
Παράλληλα, η ενσωμάτωση στοιχείων παιχνιδιού σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες μπορεί να ενισχύσει το ενδιαφέρον, το κίνητρο και την ενεργή συμμετοχή των μαθητών.
Η βασική ιδέα, ωστόσο, δεν είναι η απλή μεταφορά του σχολικού βιβλίου σε μια οθόνη. Το ζητούμενο είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας με παιδαγωγικό τρόπο, ώστε να διευκολύνεται η κατανόηση, η επεξεργασία και η οργάνωση της πληροφορίας.
Από τις ψηφιακές εικόνες στις διαδραστικές εφαρμογές
Στο πλαίσιο αυτό, μπορούν να αξιοποιηθούν διαφορετικές μορφές ψηφιακών εργαλείων, όπως:
- διαδοχικές ψηφιακές εικόνες,
- εφαρμογές για έξυπνες συσκευές,
- διαδραστικά ηλεκτρονικά βιβλία,
- ψηφιακές δραστηριότητες,
- εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας,
- διαδραστικές παρουσιάσεις και μαθησιακά περιβάλλοντα.
Τα εργαλεία αυτά μπορούν να παρουσιάζουν το εκπαιδευτικό περιεχόμενο με περισσότερο παραστατικό και διαδραστικό τρόπο, επιτρέποντας στον μαθητή να παρακολουθεί ευκολότερα την εξέλιξη μιας δραστηριότητας και να αντιλαμβάνεται τη σχέση ανάμεσα στις επιμέρους πληροφορίες.
Στόχος ένα πιο προσβάσιμο μαθησιακό περιβάλλον
Η αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός μαθησιακού περιβάλλοντος περισσότερο προσιτού σε μαθητές που δυσκολεύονται να παραμείνουν συγκεντρωμένοι ή να διαχειριστούν μεγάλο όγκο πληροφοριών.
Η τεχνολογία, όταν εντάσσεται με σαφή παιδαγωγικό σχεδιασμό, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τη διδασκαλία και να δώσει σε περισσότερα παιδιά τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά, να οργανώνουν καλύτερα τις σκέψεις τους και να αναδεικνύουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους.
ΔΕΠ-Υ: Ένα ζήτημα με παγκόσμια διάσταση
Η ΔΕΠ-Υ αφορά μεγάλο αριθμό παιδιών, εφήβων και ενηλίκων σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο υλικό της σχετικής ενημέρωσης αναφέρονται περίπου 300 εκατομμύρια ενήλικοι και 129 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως με ΔΕΠ-Υ.
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της ανάπτυξης εκπαιδευτικών πρακτικών που δεν περιορίζονται σε μία μόνο μέθοδο διδασκαλίας, αλλά αξιοποιούν διαφορετικούς τρόπους παρουσίασης της πληροφορίας.
Η χρήση εικόνων, ψηφιακών εφαρμογών και διαδραστικών εργαλείων δεν αντικαθιστά τον εκπαιδευτικό. Μπορεί, όμως, να αποτελέσει ένα ακόμη μέσο ώστε η σχολική γνώση να γίνεται περισσότερο κατανοητή, οργανωμένη και προσβάσιμη για μαθητές με διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου