Νέα σχολική χρονιά με μεγάλες αλλαγές στην Εκπαίδευση – Διεθνές Απολυτήριο, Ηθική, οικονομικός εγγραμματισμός και νέες ψηφιακές δυνατότητες

 

Τι αλλάζει από τον Σεπτέμβριο, τι εφαρμόζεται μέσα στη χρονιά και ποιες μεταρρυθμίσεις έρχονται το 2027

Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2026-2027, οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί επιστρέφουν στις σχολικές αίθουσες σε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον που περιλαμβάνει σημαντικές νέες δράσεις και αλλαγές.

Το πρώτο κουδούνι χτύπησε την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας χρονιάς κατά την οποία εισάγονται νέα προγράμματα, διευρύνονται οι ψηφιακές υπηρεσίες και προωθούνται αλλαγές τόσο στο περιεχόμενο της διδασκαλίας όσο και στις σχολικές υποδομές.

Στα Δημοτικά Σχολεία της χώρας ξεκινούν φέτος τη φοίτησή τους 69.895 πρωτάκια, ενώ σημαντικές αλλαγές αφορούν και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Παράλληλα, το εκπαιδευτικό σύστημα ενισχύθηκε με 5.259 νέους εκπαιδευτικούς Γενικής Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής, καθώς και με μέλη Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού (ΕΕΠ) και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού (ΕΒΠ).

Η Α΄ φάση πρόσληψης αναπληρωτών έχει ολοκληρωθεί, ενώ σύμφωνα με τον σχεδιασμό η διαδικασία για την κάλυψη των νέων εκπαιδευτικών κενών αναμένεται να επανεκκινήσει περίπου στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Την ίδια στιγμή, 75 σχολικές μονάδες, εκ των οποίων 32 Δημοτικά Σχολεία και 43 Νηπιαγωγεία, δεν άνοιξαν τη φετινή σχολική χρονιά λόγω έλλειψης μαθητικού πληθυσμού.

Στον τομέα των σχολικών υποδομών, περίπου 669 σχολικές μονάδες ανακαινίστηκαν και συντηρήθηκαν μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», το οποίο συνεχίστηκε για δεύτερη χρονιά.

1. Διεθνές Απολυτήριο (IB) για πρώτη φορά στα δημόσια σχολεία

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές της νέας σχολικής χρονιάς είναι η έναρξη λειτουργίας προγραμμάτων Διεθνούς Απολυτηρίου – International Baccalaureate Diploma Programme (IB DP) σε δημόσια σχολεία.

Συνολικά 11 δημόσια σχολεία της χώρας ξεκινούν από φέτος την εφαρμογή του προγράμματος.

Στα σχολεία αυτά περιλαμβάνονται τα Πρότυπα ΓΕΛ:

• Αναβρύτων,
• Αγίων Αναργύρων,
• Βαρβακείου,
• Ιωνιδείου,
• Ηρακλείου Κρήτης,
• 1ο Πρότυπο Θεσσαλονίκης,

καθώς και:

• το Πειραματικό ΓΕΛ Πανεπιστημίου Μακεδονίας,
• το Μουσικό Σχολείο Αθήνας,
• το Μουσικό Σχολείο Παλλήνης,
• το Μουσικό Σχολείο Βόλου,
• το Καλλιτεχνικό Σχολείο Γέρακα.

Το IB DP είναι διετές πρόγραμμα, το οποίο εφαρμόζεται στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου και ολοκληρώνεται με τελικές εξετάσεις.

Η διδασκαλία πραγματοποιείται στην αγγλική γλώσσα, με εξαίρεση το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας και το μάθημα της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας.

Βασική φιλοσοφία του προγράμματος είναι η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, της ερευνητικής ικανότητας, του αναστοχασμού και των δεξιοτήτων επικοινωνίας, μέσα σε ένα διεθνές εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος οι μαθητές αποκτούν το Δίπλωμα IB, το οποίο είναι ισότιμο με το ελληνικό Απολυτήριο.

Τα έξι γνωστικά πεδία του IB

Οι μαθητές επιλέγουν ένα μάθημα από καθεμία από τις έξι θεματικές ομάδες:

1. Γλώσσα και Λογοτεχνία
2. Δεύτερη Ξένη Γλώσσα
3. Άτομα και Κοινωνίες
4. Επιστήμες
5. Μαθηματικά
6. Τέχνες, ή ένα επιπλέον μάθημα από τις πέντε προηγούμενες ομάδες.

Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τελικές γραπτές εξετάσεις, οι οποίες βαθμολογούνται από εξωτερικούς αξιολογητές του ΙΒ.

Παράλληλα, οι μαθητές ολοκληρώνουν εργασίες αξιολόγησης στο σχολείο. Οι εργασίες αυτές είτε βαθμολογούνται αρχικά από τους εκπαιδευτικούς και στη συνέχεια ελέγχονται από εξωτερικούς αξιολογητές είτε αποστέλλονται απευθείας στους εξωτερικούς αξιολογητές.

2. Το Ψηφιακό Φροντιστήριο διευρύνεται

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά λειτουργεί το Ψηφιακό Φροντιστήριο, το οποίο φέτος διευρύνει το πρόγραμμα των ζωντανών μαθημάτων.

Μετά τη Γ΄ Λυκείου, στην οποία το πρόγραμμα ήταν ήδη διαθέσιμο, προστίθενται πλέον live μαθήματα για την Α΄ και Β΄ Λυκείου.

Παράλληλα, εισάγεται και ένας ψηφιακός βοηθός, με στόχο την υποστήριξη των μαθητών, ιδιαίτερα στα ειδικά μαθήματα ξένων γλωσσών της Γ΄ Λυκείου.

Μέσω του ψηφιακού βοηθού οι μαθητές θα μπορούν, παράλληλα με την παρακολούθηση του μαθήματος, να υποβάλλουν ερωτήσεις και να πραγματοποιούν τεστ και πρόσθετες δραστηριότητες προετοιμασίας.

Το Ψηφιακό Φροντιστήριο παραμένει δωρεάν και δεν περιορίζεται μόνο στην προετοιμασία για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Στόχος είναι να λειτουργεί ως πρόσθετο εργαλείο υποστήριξης της καθημερινής μαθησιακής πορείας.

3. «Ηθική»: Νέο μάθημα από τη Γ΄ Δημοτικού έως τη Γ΄ Λυκείου

Από τη φετινή σχολική χρονιά ξεκινά και η εφαρμογή του μαθήματος «Ηθική».

Το μάθημα απευθύνεται στους μαθητές που απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών και εκτιμάται ότι θα αφορά περίπου 10.000 μαθητές κάθε χρόνο.

Η διδασκαλία του προβλέπεται από τη Γ΄ Δημοτικού έως και τη Γ΄ Λυκείου, σε όλους τους τύπους σχολείων.

Η εισαγωγή του συνδέεται με την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με το δικαίωμα απαλλαγής από τα Θρησκευτικά για ετερόδοξους, αλλόθρησκους ή άθεους μαθητές που δεν ασπάζονται τη διδασκαλία της Ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας.

Σύμφωνα με το πλαίσιο, όταν συγκεντρώνεται ικανός αριθμός μαθητών που απαλλάσσονται, η Πολιτεία οφείλει να προβλέπει τη διδασκαλία ισότιμου μαθήματος.

Βασικός στόχος του μαθήματος «Ηθική» είναι η ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών ως υπεύθυνων, ενεργών και δημοκρατικών πολιτών.

Το πρόγραμμα καλλιεργεί:

• την κριτική σκέψη,
• τον αναστοχασμό,
• την επιχειρηματολογία,
• τον διάλογο,
• την ενσυναίσθηση,
• τον σεβασμό προς τον άλλο,
• την αίσθηση δικαιοσύνης,
• την υπευθυνότητα,
• την αλληλεγγύη

4. Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας στη Γ΄ Γυμνασίου

Μία ακόμη νέα δυνατότητα αφορά τους μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου.

Από το σχολικό έτος 2026-2027, οι μαθητές θα μπορούν να συμμετέχουν δωρεάν σε ηλεκτρονικές εξετάσεις για την απόκτηση του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας (e-ΚΠΓ).

Η δυνατότητα αφορά τις τέσσερις ξένες γλώσσες που διδάσκονται στο σχολείο:

• Αγγλικά,
• Γαλλικά,
• Γερμανικά,
• Ιταλικά.

Οι εξετάσεις θα πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά, μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή, σε ειδικά Κέντρα Ηλεκτρονικών Εξετάσεων.

Το πιστοποιητικό θα εκδίδεται στα έξι επίπεδα του Κοινού Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αναφοράς για τις Γλώσσες.

Το νέο σύστημα αξιολόγησης θα αξιοποιεί, μεταξύ άλλων, Προσαρμοστικό Ηλεκτρονικό Τεστ, το οποίο μεταβάλλει σταδιακά τη δυσκολία των ερωτήσεων ανάλογα με την επίδοση του εξεταζομένου.

Στην ανάπτυξη και εφαρμογή του συστήματος συμμετέχουν οι αρμόδιες υπηρεσίες, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ».

Η εφαρμογή θα πραγματοποιηθεί σταδιακά. Στα τέλη του 2026 προβλέπεται πιλοτική εφαρμογή σε περιορισμένο αριθμό Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και μαθητών, ενώ το 2027 προβλέπεται η γενικευμένη εφαρμογή του συστήματος.

Η πλήρης ανάπτυξη σε εθνικό επίπεδο προβλέπεται να ολοκληρωθεί σταδιακά έως το 2030.

5. FinStart: Οικονομικός εγγραμματισμός για 40.000 μαθητές

Στη σχολική εκπαίδευση εισάγεται σταδιακά και το πρόγραμμα FinStart, που αφορά τον οικονομικό εγγραμματισμό.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε περίπου 40.000 μαθητές και μαθήτριες της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Στόχος είναι οι μαθητές να αποκτήσουν από μικρή ηλικία βασικές γνώσεις και πρακτικές δεξιότητες για τη διαχείριση των χρημάτων και τη λήψη υπεύθυνων οικονομικών αποφάσεων.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, εκπαίδευση:

• στις βασικές οικονομικές και χρηματοοικονομικές έννοιες,
• στη διαχείριση χρημάτων και προσωπικών πόρων,
• στη δημιουργία προσωπικού ή οικογενειακού προϋπολογισμού,
• στην αξιολόγηση οικονομικών επιλογών,
• στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ψηφιακή οικονομία, με στόχο οι μαθητές να μπορούν να αναγνωρίζουν διαδικτυακές απάτες, κινδύνους ψηφιακών συναλλαγών, φαινόμενα υπερχρέωσης και παραπλανητικές διαφημίσεις.

6. Νέο πλαίσιο για σχολικές εκδρομές και εκπαιδευτικές μετακινήσεις

Αλλαγές εφαρμόζονται και στο πλαίσιο των σχολικών εκδρομών και των εκπαιδευτικών μετακινήσεων.

Οι εκδρομές συνδέονται πλέον πιο άμεσα με τα Προγράμματα Σπουδών και συγκεκριμένους μαθησιακούς στόχους, ώστε η εκπαιδευτική μετακίνηση να αποτελεί συνέχεια της μαθησιακής διαδικασίας.

Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Στην Πρωτοβάθμια προβλέπεται ότι ο συνολικός αριθμός των εκδρομών δεν μπορεί να είναι μικρότερος από έξι ανά τμήμα και ανά σχολικό έτος.

Παράλληλα, ο Σύλλογος Διδασκόντων μπορεί να αποφασίζει την αύξηση του αριθμού των συνοδών εκπαιδευτικών, όταν αυτό απαιτείται για την ασφαλή μετακίνηση και εποπτεία των μαθητών.

Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση οι εκπαιδευτικές μετακινήσεις μπορούν να συνδέονται και με δράσεις ενεργού πολίτη, όπως:

• παροχή βοήθειας σε έκτακτες καταστάσεις,
• δράσεις φιλανθρωπίας και αλληλεγγύης,
• ανάπλαση χώρων,
• καθαρισμός και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Παράλληλα, το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό συμμετοχής μαθητών για την πραγματοποίηση εκδρομής μειώνεται από 70% σε 50%.

Προβλέπονται επίσης αυστηρότερες προϋποθέσεις για το προσωπικό των τουριστικών γραφείων που συνοδεύει μαθητές, καθώς τόσο ο ιδιοκτήτης όσο και το προσωπικό οφείλουν να υποβάλλουν απόσπασμα ποινικού μητρώου.

Ρυθμίζεται ακόμη η χρήση κινητών τηλεφώνων και ηλεκτρονικών συσκευών κατά τη διάρκεια των εκδρομών. Σε περίπτωση φωτογράφισης, βιντεοσκόπησης ή ηχογράφησης άλλων μαθητών χωρίς τη συναίνεσή τους, προβλέπεται διαδικασία απενεργοποίησης και φύλαξης της συσκευής, η οποία παραδίδεται στον γονέα ή κηδεμόνα μετά την ολοκλήρωση της εκδρομής.

Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα σύμπραξης σχολικών μονάδων για την πραγματοποίηση κοινών εκπαιδευτικών μετακινήσεων στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και τη μείωση του κόστους για τις οικογένειες.

Οι αλλαγές που έρχονται μέσα στη σχολική χρονιά

Απινιδωτές και πρώτες βοήθειες

Στα σχολεία προβλέπεται να διατεθούν 6.479 απινιδωτές, παράλληλα με πρόγραμμα εκμάθησης πρώτων βοηθειών.

Παράλληλα, 4.550 σχολεία θα ενισχυθούν με αθλητικό εξοπλισμό.

Ατομικά lockers στα Δημοτικά

Μέσα στη σχολική χρονιά προβλέπεται η τοποθέτηση ατομικών lockers στα Δημοτικά Σχολεία.

Στόχος είναι οι μαθητές να μπορούν να αφήνουν με ασφάλεια βιβλία και σχολικό υλικό στο σχολείο, περιορίζοντας το καθημερινό βάρος της σχολικής τσάντας.

Διαδραστικά συστήματα και ρομποτική

Μέχρι το τέλος του σχολικού έτους προβλέπεται να υπάρχουν συνολικά 44.164 διαδραστικά συστήματα στα σχολεία.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού παραδόθηκαν 2.900 νέοι διαδραστικοί πίνακες, ενώ προβλέπεται η παράδοση ακόμη 5.000 νέων συστημάτων.

Παράλληλα, έχουν ήδη παραδοθεί 117.121 σετ ρομποτικής, ενισχύοντας τις δυνατότητες διδασκαλίας STEM, προγραμματισμού και σύγχρονων ψηφιακών δεξιοτήτων.

Εργαστήρια Φυσικών Επιστημών και Μουσικά Σχολεία

Συνολικά 600 εργαστήρια Φυσικών Επιστημών Γυμνασίου θα εξοπλιστούν με νέο υλικό.

Παράλληλα, μέσα στη σχολική χρονιά προβλέπεται η αποστολή νέων μουσικών οργάνων στα Μουσικά Σχολεία, μετά από 17 χρόνια, καθώς και η ενίσχυση των Καλλιτεχνικών Σχολείων με νέο εξοπλισμό.

Σχολικά λεωφορεία για μαθητές με αναπηρία

Δρομολογείται η προμήθεια 718 σχολικών λεωφορείων για τη μεταφορά μαθητών με αναπηρία, μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.

Ο σχετικός διαγωνισμός αναμένεται να εξελιχθεί μέσα στη σχολική χρονιά.

Τι αλλάζει το 2027

Πολλαπλό Βιβλίο

Το Πολλαπλό Βιβλίο προγραμματίζεται να εφαρμοστεί στα σχολεία από τον Σεπτέμβριο του 2027.

Κέντρα Καινοτομίας

Τα Κέντρα Καινοτομίας αυξάνονται από 13 σε 18, διευρύνοντας τις δυνατότητες πρόσβασης των μαθητών σε:

• ρομποτική,
• προγραμματισμό,
• ψηφιακά εργαλεία,
• νέες τεχνολογίες και καινοτόμες εκπαιδευτικές πρακτικές.

Νέα Προγράμματα Σπουδών

Κατά τη σχολική χρονιά 2026-2027 θα εφαρμοστούν συνολικά 51 νέα και επικαιροποιημένα Προγράμματα Σπουδών, με στόχο την ανανέωση του περιεχομένου της διδασκαλίας και την προσαρμογή του σχολείου στις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες.

Η σχολική χρονιά 2026-2027 σηματοδοτεί μια περίοδο σημαντικών αλλαγών στην ελληνική εκπαίδευση.

Η έναρξη του Διεθνούς Απολυτηρίου στα δημόσια σχολεία, η εισαγωγή της Ηθικής, ο οικονομικός εγγραμματισμός μέσω του FinStart, η επέκταση του Ψηφιακού Φροντιστηρίου, το νέο σύστημα του e-ΚΠΓ, οι αλλαγές στις σχολικές εκδρομές και η σταδιακή αναβάθμιση των σχολικών υποδομών συνθέτουν ένα νέο εκπαιδευτικό τοπίο.

Παράλληλα, οι επενδύσεις σε ψηφιακό και εργαστηριακό εξοπλισμό, οι νέες υποδομές και τα 51 νέα ή επικαιροποιημένα Προγράμματα Σπουδών αποτελούν παρεμβάσεις που αναμένεται να επηρεάσουν τη λειτουργία των σχολείων τόσο κατά τη φετινή χρονιά όσο και τα επόμενα χρόνια.