ΕΕΤΕΚ: ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΕΠΑΛ (νέο)

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ      ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ

Ε.Ε.Τ.Ε.Κ.

HELLENIC SCIENTIFIC ASSOCIATION FOR TECHNICAL -VOCATIONAL EDUCATION AND TRAINING

 ΚΑΝΑΡΗ 10Α, Τ.Κ.15126, ΜΑΡΟΥΣΙ

 ΤΗΛ/FAX 2108053539, ΚΙΝ. 6972240650

SITE: www.eetek.gr

 EMAIL: eetek1@gmail.com

 

Αθήνα 18/5/2016

                                                                                                          Α.Π. 579

                                          Προς: 1.  κ. Παυσανία Παπαγεωργίου                  .                                                             ΓΓΔΒΜΝΓ του Υ.Π.Π.Ε.Θ

                                                     2.  κ. Γεώργιο Μουστάκα

                                                        Προϊστάμενο Διεύθυνσης  Επαγγελματικής                                      

                                 Εκπαίδευσης του Υ.Π.Π.Ε.Θ.

                                               

                                          Κοιν: κ. Ιωάννη Παντή Γεν. Γραμματέα ΥΠΠΕΘ

Θέμα: Εκτιμήσεις – Προτάσεις για τις νέες ρυθμίσεις στα ΕΠΑ.Λ.

Κύριε Γενικέ Γραμματέα

Κύριε Διευθυντή

Η Ένωσή μας με αφορμή τις ρυθμίσεις για την Επαγγελματική Εκπαίδευση, όπως νομοθετήθηκαν με το  Ν. 4386/2016 και την ΚΥΑ (ΦΕΚ 1371/17-5-2016 τ. Β΄ ) με την οποία ρυθμίζεται η διαδικασία υλοποίησης της Πιλοτικής Τάξης Μαθητείας διατυπώνει τις πρώτες

εκτιμήσεις της και υποβάλει τις ακόλουθες προτάσεις της. Πρόθεσή μας η βελτίωση και ενίσχυση του θετικού, στον πυρήνα του, χαρακτήρα των ρυθμίσεων.

Εκτιμήσεις 

Εκτιμούμε ότι η εισαγωγή αποφοίτων ΕΠΑ.Λ. στις πανεπιστημιακές σχολές, μέσω των ειδικών πανελλαδικών εξετάσεων, αποτελεί θετικό βήμα προς την αναβάθμιση της Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης εάν λάβουμε υπόψη ότι με το Ν.4186/2013 είχε καταργηθεί η πρόσβαση σε αυτές.

Η νέα ρύθμιση αποτελεί ένα κίνητρο προσέλκυσης μαθητών, με εστίαση σε πανεπιστημιακές σπουδές, και ταυτόχρονα καταργεί την οροφή στην επαγγελματική και ακαδημαϊκή ανέλιξη των αποφοίτων ΕΠΑ.Λ.  Η ποσοτική αναβάθμιση στα ΕΠΑ.Λ. σημαίνει ταυτόχρονα και ποιοτική αναβάθμιση όταν εγγράφονται σε αυτά μαθητές με στόχευση τις πανεπιστημιακές σπουδές, οι οποίοι θα διαθέτουν  πολύτιμη προπαιδεία από τα ΕΠΑ.Λ. στα αντίστοιχα των τομέων τους, πανεπιστημιακά τμήματα, πράγμα το οποίο δε συμβαίνει με τους απόφοιτους των ΓΕ.Λ.

 Ομοίως η εισαγωγή στη σχολή πυροσβεστικής αποτελεί κίνητρο προσέλκυσης ενός ποσοστού μαθητών.

Το ποσοστό εισαγωγής στις πανεπιστημιακές σχολές 1% εκτιμούμε ότι είναι πολύ μικρό και προσβλέπουμε σε αύξησή του, δεδομένου ότι δεκαετίες πριν υπήρχε ποσοστό 4% των αποφοίτων ΤΕΛ προς τα πανεπιστήμια και 25% προς τα ΤΕΙ.

 Παρόλα αυτά, ο νέος τρόπος εισαγωγής είναι καταλληλότερος για τους συγκεκριμένους μαθητές από εκείνον της ομάδας Β΄, με δεδομένο ότι τα εξεταζόμενα μαθήματα και οι συντελεστές βαρύτητας είναι τα ίδια με τα απαιτούμενα για την εισαγωγή στα τριτοβάθμια ιδρύματα του τεχνολογικού τομέα (πρώην ΤΕΙ).

Θεωρούμε ωστόσο ότι αποτελεί σημαντική παράλειψη η μη εισαγωγή στις σχολές αξιωματικών.

Η καθιέρωση επαναληπτικών ειδικών πανελλαδικών εξετάσεων όπως και η κάλυψη των εξόδων μετακίνησης, διατροφής και διαμονής των αποφοίτων ΕΠΑ.Λ. για τη συμμετοχή τους στις πανελλαδικές εξετάσεις αποτελούν ιδιαίτερα θετικά βήματα προς την ισονομία και κατά συνέπεια την αναβάθμιση της Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης.

Αντίθετα, διατηρούμε πολλές επιφυλάξεις για την αναγκαιότητα υπαγωγής του «Μεταλυκειακού έτους – τάξη μαθητείας» στο μη τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Η μαθητεία και η επιδότησή της μπορεί να γίνεται και εντός του τυπικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Θεωρούμε ότι η αποφυγή έναρξης της διδασκαλίας μαθημάτων ειδικότητας από τη Β΄ τάξη, με παράλληλη διάθεση μαθημάτων συναφών αντικειμένων, θα έχει αρνητικές συνέπειες στην επάρκεια της τεχνολογικής κατάρτισης των αποφοίτων ΕΠΑ.Λ. και το κενό αυτό δεν θα μπορεί να αναπληρωθεί στο  Μεταλυκειακό έτος – Τάξη Μαθητείας, το οποίο ούτως ή άλλως είναι προαιρετικό. Επίσης, αφαιρεί το πλαίσιο αναφοράς που διευκολύνει τη συμμετοχή των μαθητών των ΕΠΑΛ στη μαθησιακή διαδικασία μέσα από ένταξη της γνώσης σε πλαίσιο της επιλογής τους, συμβατό με τον τεχνολογικό προσανατολισμό τους. Το σκεπτικό ότι η εκλογή της ειδικότητας από τη Β΄ τάξη αποτελεί «πρώιμη εκλογή» μας βρίσκει διαμετρικά αντίθετους.

Σοβαρές επιφυλάξεις έχουμε για την εφαρμογή των αλλαγών από το επόμενο σχολικό έτος στη Β΄ τάξη διότι οι μαθητές της Α’  τάξης του τρέχοντος σχολικού έτους έχουν εγγραφεί έχοντας υπόψη ότι η εκλογή ειδικότητας γίνεται στη Β΄ τάξη.

Η Ένωση μας πρότεινε, στα πλαίσια του εθνικού διαλόγου, η εφαρμογή των αλλαγών στη Β΄ τάξη να γίνει από το έτος 2017- 2018 για υπάρξει επαρκής χρόνος προετοιμασίας.

Ο αριθμός των τομέων στους οποίους συσσωρεύτηκαν όλες οι ειδικότητες  ΕΠΑ.Λ. – ΕΠΑ.Σ. είναι μικρός και φοβόμαστε ότι θα δημιουργηθούν δυσλειτουργίες  στη διδασκαλία των μαθημάτων, τις αναθέσεις διδασκαλίας των μαθημάτων και παράπονα από τους μαθητές.

Προτάσεις

1.  Μετά την ψήφιση του Ν. 4386/2016 με τον οποίο προβλέπεται η διαδικασία εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (άρθρο 66) καταθέτουμε πρόταση σαφέστερης διατύπωσης:

«Οι κάτοχοι πτυχίου ΕΠΑ.Λ., με την προϋπόθεση ότι κατέχουν επίσης απολυτήριο Λυκείου, Επαγγελματικού ή Γενικού και οι κάτοχοι ισότιμων τίτλων Επαγγελματικού Λυκείου,  έχουν δικαίωμα συμμετοχής σε ειδικές πανελλαδικές εξετάσεις για εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.»

Η εισαγωγή με ειδικό ποσοστό θέσεων επί του συνολικού αριθμού των  εισακτέων στα πανεπιστήμια, δεν έχει σημαντικό αντίκτυπο εφόσον είναι χαμηλότερο του 5%. Επομένως προτείνουμε αντίστοιχη μετατροπή του ποσοστού:

 «Οι συμμετέχοντες στις ανωτέρω ειδικές εξετάσεις έχουν δικαίωμα να διεκδικήσουν θέσεις και σε τμήματα σχολών των Πανεπιστημίων, σε ποσοστό 5% επί του αριθμού των θέσεων κατά τμήμα, σε τμήματα που είναι αντίστοιχα με τους τομείς που αποφοιτούν οι μαθητές.

Τέλος, προτείνουμε την τροποποίηση:

«Το ποσοστό εισαγωγής για τις πανεπιστημιακές σχολές ισχύει και για τις σχολές αξιωματικών των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας και το ποσοστό για τα ΤΕΙ ισχύει για τις σχολές υπαξιωματικών αντίστοιχα.»

Το υπουργείο παιδείας θα πρέπει να καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να πεισθούν τα δύο συναρμόδια υπουργεία ότι οι σχολές τους είναι παραγωγικές σχολές και όχι ακαδημαϊκά ιδρύματα αριστείας, και στις σχολές αυτές όλα τα ελληνόπουλα έχουν δικαίωμα φοίτησης και επαγγελματικής σταδιοδρομίας.

2.  Να αρχίσει άμεσα η συζήτηση για τη λειτουργία Πειραματικών ΕΠΑ.Λ. για τα οποία προ μηνών έχει ανακοινώσει ο υπουργός παιδείας ότι θα λειτουργήσουν αλλά δεν υπάρχει καμία σχετική εξέλιξη. Υπενθυμίζουμε  την άποψή μας ότι η πειραματική μονάδα για την Τεχνική Επαγγελματική Εκπαίδευση θα πρέπει να είναι το συγκρότημα.

Το ΔΣ της ΕΕΤΕΚ έχει υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις στη ΔΕΠΠΣ και ζήτησε με έγγραφο (25-1-2016) από τον πρόεδρο της συνάντηση προκειμένου να εκθέσει και προφορικά τις απόψεις της και να δώσει τις απαραίτητες διευκρινίσεις. Μέχρι σήμερα δεν έχουμε καμία απάντηση.

Συνημμένα σας υποβάλουμε τις προτάσεις μας για το Πειραματικό Επαγγελματικό Λύκειο.

3. Δικαίωμα εγγραφής στο Μεταλυκειακό έτος – Τάξη Μαθητείας να έχουν  απόφοιτοι ΕΠΑΛ ή ισοτίμων προς αυτό σχολείων ηλικίας μέχρι 29 ετών και όχι 18 έως 24 ετών όπως προβλέπεται από την ΚΥΑ (ΦΕΚ 1371/17-5-2016 τ. Β΄ ) για την Πιλοτική Τάξη Μαθητείας.

Εκτιμούμε ότι η πρότασή μας για την αύξηση του ορίου ηλικίας είναι κοινωνικά δίκαιη και ότι αυξάνονται οι πιθανότητες για μεγαλύτερη συμμετοχή στη μαθητεία.

4. Η διάταξη του άρθρου 12 της ΚΥΑ (ΦΕΚ 1371/17-5-2016 τ. Β΄ ) με την οποία προβλέπεται συντελεστής βαρύτητας 50% στην «Ενισχυτική Εργαστηριακή Εκπαίδευση της Μαθητείας», η οποία διεξάγεται στη σχολική μονάδα, μας βρίσκει σύμφωνους και προτείνουμε να εφαρμοστεί και στο «Μεταλυκειακό Έτος – Τάξη Μαθητείας» το οποίο θα ακολουθήσει το πιλοτικό πρόγραμμα.

5. Στο άρθρο 66,  παρ. 3 του 4386/2016 αναφέρεται ότι «Προϋπόθεση εγγραφής στο «Μεταλυκειακό έτος – τάξη μαθητεία» είναι απολυτήριο και πτυχίο του δευτεροβάθμιου κύκλου σπουδών του ΕΠΑ.Λ., καθώς και παλαιότερων τύπων σχολείων Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης ισότιμων με το ΕΠΑ.Λ. του παρόντος νόμου».

Με τη διατύπωση αυτή αποκλείονται οι έχοντες απολυτήριο ΓΕ.Λ. και πτυχίο ΕΠΑ.Λ. από την εγγραφή τους στο Μεταλυκειακό Έτος. Προτείνουμε  την εξής διατύπωση:

«3. Το «Μεταλυκειακό έτος − τάξη μαθητείας» είναι προαιρετικό. Δικαίωμα εγγραφής στο «Μεταλυκειακό έτος – τάξη μαθητείας» έχουν οι κάτοχοι πτυχίου ΕΠΑ.Λ., εφόσον κατέχουν απολυτήριο Λυκείου, Επαγγελματικού ή Γενικού και οι κάτοχοι ισότιμων τίτλων Επαγγελματικού Λυκείου.»

6. Η καθιέρωση του θεσμού της μαθητείας είναι βέβαιο ότι θα συναντήσει δυσκολίες, διότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει κουλτούρα μαθητείας. Η σύνδεση σχολείου με την αγορά εργασίας είναι ελάχιστη και  κατά καιρούς  η μαθητεία έχει εφαρμοστεί καταχρηστικά από πλευράς εργοδοτών.

Εκτιμούμε ότι είναι απαραίτητες οι δράσεις δημοσιότητας με ενημερωτικές ομιλίες, ημερίδες από υπηρεσιακούς παράγοντες, εκπροσώπους κοινωνικών εταίρων, επιστημονικών ενώσεων κλπ. Οι δράσεις αυτές θα πρέπει να ενταχθούν στα προγράμματα μαθητείας και να γίνουν οργανωμένα στις έδρες των εκπαιδευτικών περιφερειών.

7. Η εκδοθείσα ΚΥΑ (ΦΕΚ 1371/17-5-2016 τ. Β΄ ), η οποία διέπει την υλοποίηση της «πιλοτικής τάξης μαθητείας», στο άρθρο 9, παρ. 6 αναφέρει ότι «Ο μαθητευόμενος δικαιούται παροχής υπηρεσιών συμβουλευτικής πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το πρόγραμμα μάθησης στην επιχείρηση, η οποία παρέχεται από τις οικείες δομές του ΟΑΕΔ και των ΕΠΑ.Λ.».

Επειδή τα ΕΠΑ.Λ. δεν διαθέτουν  σήμερα δομή συμβουλευτικής προτείνουμε τη επαναλειτουργία των Γραφείων Σύνδεσης με την αγορά εργασίας  και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΓΡΑ.ΣΥ.) ως τη μόνη δομή η οποία λειτούργησε με επιτυχία στα ΕΠΑ.Λ. και ανεστάλη αιφνιδίως η λειτουργία τους (δεν ολοκληρώθηκε) με την Υπουργική Απόφαση Α.Π. 105298/Γ2  27-8-2010, διαρκούσης της προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ 2007-2013.

Σας υπενθυμίζουμε ότι κατά τη διάρκεια λειτουργίας των ΓΡΑ.ΣΥ. έχουν  λάβει επιμόρφωση 428 ωρών, 248 εκπαιδευτικοί οι περισσότεροι των οποίων είναι και σήμερα διαθέσιμοι.

Ο υπεύθυνος του ΓΡΑ.ΣΥ. θα αποτελεί το συνδετικό κρίκο μεταξύ της σχολικής μονάδας ΕΠΑ.Λ. του γραφείου διασύνδεσης του ΚΠΑ/ΟΑΕΔ και του εκπαιδευτή της επιχείρησης, προκειμένου να υπάρχει στενή συνεργασία αυτών όπως προβλέπεται από το Ν. 4386/2016, άρθρο 11, παρ. 2β και 2δ.

Εκτιμούμε ότι η λειτουργία των ΓΡΑ.ΣΥ., είναι απαραίτητη, εκτός των άλλων,  για την επιτυχία του Μεταλυκειακού Έτους – Τάξης Μαθητείας.

8. Ο απαιτούμενος αριθμός μαθητευόμενων για τη λειτουργία «Τάξης Μαθητείας» καθορίζεται σε 8 έως 15. Είναι δυνατή η λειτουργία και με λιγότερους μαθητευόμενους ανάλογα με τις κατά τόπους οικονομικές δραστηριότητες, και την προσφορά θέσεων μαθητείας.

9. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν ειδικές συνθήκες στην επιχειρηματική δραστηριότητα (π.χ. τουρισμός, γεωργία, ναυτιλία κλπ.) να υπάρχουν διαφορετικές ρυθμίσεις για το πρόγραμμα εργαστηριακών μαθημάτων  και το «πρόγραμμα εκπαίδευσης στο χώρο εργασίας – Μαθητεία σε εργασιακό χώρο» τηρούμενης συνολικά της αναλογίας των ωρών όπως καθορίζεται από το Νόμο 4386/2016.

10. Να καθιερωθεί εισαγωγική επιμόρφωση διάρκειας 2 εβδομάδων των καθηγητών ΕΠΑΛ - ΕΚ οι οποίοι πρόκειται να διδάξουν στο Μεταλυκειακό έτος – Τάξη Μαθητείας και οι υπεύθυνοι τομέων ειδικότητας του ΕΚ. Ξεχωριστή επιμόρφωση πρέπει να προβλεφθεί και για τους καθηγητές που αναλαμβάνουν υπεύθυνοι μαθητείας.

11. Οι εξετάσεις πιστοποίησης για τους απόφοιτους του Μεταλυκειακού έτους – Τάξη Μαθητείας, οι οποίες προβλέπονται από το Ν.4386/2016, άρθρο 9, να διεξάγονται από τον ΕΟΠΠΕΠ δύο φορές το χρόνο καθώς ο αριθμός αυτών που θα λαμβάνουν μέρος σε αυτές δεν θα είναι μεγάλος.

Η προβλεπόμενη από το ίδιο άρθρο Υ.Α. με την οποία θα καθορίζονται ο τρόπος, ο χρόνος, οι όροι, η διαδικασία και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την πιστοποίηση, να μην προβλέπει εξέταστρα για τους εξεταζόμενους, διότι οι μαθητές που φοιτούν στα ΕΠΑ.Λ. προέρχονται κατά κανόνα από φτωχές οικογένειες.

12. Να εφαρμοστούν νέες μορφές μαθητείας, εκτός των παραδοσιακών, προκειμένου να υπάρξουν και νέες θέσεις μαθητείας. Υπενθυμίζουμε ενδεικτικά την πρότασή μας για τους σχολικούς συνεταιρισμούς.

13.  Άντληση κοινοτικών κονδυλίων. Προτείνουμε να εντατικοποιηθεί η προσπάθεια αξιοποίησης κονδυλίων (με άμεση έκδοση προσκλήσεων) από τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα (ΠΕΠ) του ΕΣΠΑ 2014 – 2020 που προβλέπονται για τον Τομέα Εκπαίδευσης και ειδικότερα από τη δράση με κωδικό 050  που αφορά την Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση και τη Δια βίου Μάθηση. Τα κονδύλια αυτά είναι απαραίτητα να χρησιμοποιηθούν στην ανανέωση μέρους του εργαστηριακού εξοπλισμού των ΕΠΑ.Λ. – Ε.Κ. για την εξυπηρέτηση των αναγκών που θα προκύψουν από την εργαστηριακή διδασκαλία στα πλαίσια της καθιέρωσης του συστήματος μαθητείας. Ομοίως μπορούν να διατεθούν κονδύλια για επιμόρφωση των εκπαιδευτικών που θα διδάξουν στο «Μεταλυκειακό Έτος – Τάξη Μαθητείας».

Η επίσπευση των διαδικασιών άντλησης κονδυλίων εκτιμούμε ότι είναι άμεση προτεραιότητα διότι η κατάσταση στις υποδομές της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης βρίσκεται σε οριακό σημείο και οι νέες αλλαγές θα είναι δύσκολο να εφαρμοστούν. Η χρησιμοποίηση  απηρχαιωμένου εργαστηριακού εξοπλισμού, η έλλειψη σύγχρονων προγραμμάτων σπουδών, τα παλαιά και ακατάλληλα διδακτικά εγχειρίδια, και οι χωρίς επιμόρφωση για πολλά χρόνια εκπαιδευτικοί «τεχνολογικών» ειδικοτήτων  δε δημιουργούν τις καλύτερες προϋποθέσεις για την επιτυχία της όλης μεταρρυθμιστικής προσπάθειας.

14. Να οριστούν υπεύθυνοι τμημάτων εκπαιδευτικών θεμάτων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης στις ΔΔΕ με το ίδιο καθεστώς (προκήρυξη, επίδομα θέσης κλπ) που ορίζονται και οι υπεύθυνοι εκπαιδευτικών θεμάτων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Είναι απαραίτητο οι επιλεγόμενοι για τη θέση του υπεύθυνου εκπαιδευτικών θεμάτων ΕΕ να διαθέτουν εμπειρία στην Τεχνική Επαγγελματική Εκπαίδευση και να διαθέτουν γενικά προσόντα παρόμοια με εκείνα των Προϊσταμένων Γραφείων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης.

Τονίζουμε ότι το έργο του υπεύθυνου εκπαιδευτικών θεμάτων ΕΕ είναι κρίσιμο λόγω της πολυπλοκότητας των θεμάτων της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και το όφελος από την επιτυχή εφαρμογή των αλλαγών θα είναι πολλαπλάσιο από τη μικρή δαπάνη του σχετικού επιδόματος.