Τζογάροντας με την Ελλάδα…

Πραγματικά θα άξιζε τον κόπο να ρωτήσουμε τον Jean-Claude Juncker, πότε περπάτησε τελευταία φορά στους δρόμους της Αθήνας.

Την ίδια ερώτηση θα πρέπει να κάνουμε και στον οικονομικό επίτροπο της ΕΕ Olli Rehn, αλλά και σε όλους τους υπουργούς Οικονομικών που συγκεντρώνονται σήμερα στις Βρυξέλλες, για να αποφασίσουν το μέλλον της Ελλάδας. Το κατά πόσο γνωρίζουν τα ελληνικά πράγματα, παίζει μεγάλο ρόλο στο μεγάλο στοίχημα που θα παίξουν σήμερα, τζογάροντας την Ελλάδα.

Το τελευταίο τρίμηνο του 2011, η ελληνική οικονομία συρρικνώθηκε κατά 7%. Η χώρα διανύει τον πέμπτο συνεχόμενο χρόνο οικονομικής παρακμής. Η ανεργία βρίσκεται στο 21% και συνεχώς

αυξάνεται. Περίπου 150.000 επιχειρήσεις έχουν κλείσει. Η μετανάστευση βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 50 χρόνων.

Μια βόλτα στο κέντρο της Αθήνας, αποκαλύπτει χιλιάδες άστεγους, που κοιμούνται όπου βρουν. Άλλοι τόσοι μαζεύονται καθημερινά στα διάφορα συσσίτια. Κάποιοι απ αυτούς είχαν πριν από λίγο καιρό, μια καλή δουλειά.

Όπως λέει ένας κάτοικος της Αθήνας, «η κατάσταση είναι τραγική, επειδή το κόστος ζωής είναι ίδιο με αυτό του Λονδίνου και του Παρισιού, αλλά αρχίσαμε να έχουμε μεροκάματα όπως αυτά της Βουλγαρίας. Ο κόσμος δεν αντέχει, δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα. Το ¼ του πληθυσμού δεν έχει εργασία… ο κόσμος πεινάει, και έχουμε γεμίσει συσσίτια. Τέτοιο πράγμα έχουμε να δούμε από τη δεκαετία του 1940, επί γερμανικής κατοχής».

Ιδού το στοίχημα: Οι αξιωματούχοι και οι υπουργοί  Οικονομικών της ΕΕ, αγνοώντας την πραγματικότητα μιας χώρα σε πτώση, επιμένουν σε περισσότερη λιτότητα. Η Ελλάδα θα πρέπει να απολύσει 150.000 δημοσίους υπαλλήλους μέχρι το 2015. Ο βασικός μισθός θα περικοπεί κατά 22%. Όσες συντάξεις ξεπερνούν τα €1.300, θα μειωθούν κατά 12%.

Κανείς δεν μπορεί να θυμηθεί πότε ήταν η τελευταία φορά που ζητήθηκαν τόσες περικοπές δαπανών, από ένα κράτος που βρίσκεται σε  ελεύθερη (οικονομική) πτώση. Οι προκλήσεις για την ΕΕ είναι τεράστιες. Παίζει στα ζάρια την φήμη της. Θα σώσει την Ελλάδα, ή θα την διαλύσει;

Όταν οι Ευρωπαίοι υπουργοί ερωτώνται για την στρατηγική τους στην Ελλάδα, απαντούν ρωτώντας: «ποια είναι η εναλλακτική λύση»;

Όλοι, Έλληνες και μη, περιγράφουν με γλαφυρότητα την γενική καταστροφή που θα ακολουθούσε μια ελληνική χρεοκοπία.  Όπως λέει ο κεντροδεξιός Γερμανός ευρωβουλευτής Elmar Brok, «αν η χώρα χρεοκοπήσει, δεν θα υπάρχουν ούτε μισθοί, ούτε συντάξεις… θα καταστραφεί κυριολεκτικά ολόκληρη η οικονομία, αλλά και το κράτος. Θα μιλάμε για ένα αποτυχημένο κράτος».

Κανένας δεν προσποιείται ότι μια χρεοκοπία αποτελεί μια εύκολη επιλογή. Οι καταθέσεις από τις τράπεζες θα έκαναν φτερά, και το πιο βασικό ερώτημα θα ήταν πόσο γρήγορα μπορεί να τυπωθεί και να μοιραστεί η νέα δραχμή.

Όμως, όσοι αντιτίθενται στο νέο πακέτο διάσωσης, ισχυρίζονται πως η Ελλάδα δεν διασώζεται από την άσχημη μοίρα ενός αποτυχημένου κράτους, αλλά μάλλον την σπρώχνουν στο να γίνει ένα αποτυχημένο κράτος, και μάλιστα για πολλά χρόνια στο μέλλον.

Σίγουρα, για το σημερινό δίλημμα που αντιμετωπίζουν όλοι, ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης βαραίνει την ίδια την Ελλάδα και τους πολιτικούς της.

Πρόκειται για ένα πολιτικό σύστημα βασισμένο στο ρουσφέτι, όπου οι θέσεις εργασίας στο δημόσιο, μοιράζονταν στους κομματικούς οπαδούς. Οι όποιες μεταρρυθμίσεις ποτέ δεν υλοποιούνταν. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου €60 δισ. σε διαφυγόντες φόρους. Οι ιδιωτικοποιήσεις έχουν παγώσει.

Πολλές από τις δεσμεύσεις που πάρθηκαν κατά την πρώτη διάσωση, δεν πραγματοποιήθηκαν. Οι κρατικές υπηρεσίες δεν μειώθηκαν. Το κόστος στην δημόσια υγεία, ειδικά στην αγορά φαρμάκων, δεν περικόπηκε.

Έτσι, μετά από μήνες αμφιταλαντεύσεων, οι Ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών θα πρέπει τώρα να αποφασίσουν. Υπάρχουν πολλά ζητήματα που θα πρέπει να αποσαφηνιστούν. Και ποιος θα είναι αυτός που θα επιβλέπει την εφαρμογή του νέου πακέτου σωτηρίας;

Το τελευταίο διάστημα, αρκετοί Γερμανοί πολιτικοί είχαν χάσει την πίστη τους στο ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις της. Σύμφωνα με τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών, «έριχναν χρήματα σε ένα πηγάδι χωρίς πάτο».

Κάποιες όμως από τις ιδέες, προκειμένου να διασφαλιστεί το ότι η Ελλάδα θα τηρήσεις τις υποχρεώσεις της, απλά μεγέθυναν την ταπείνωσή της. Η άποψη, που μάλλον έχει πια απορριφθεί, ότι θα πρέπει να τοποθετηθεί κάποιος Ευρωπαίος επιτηρητής, έτσουξε τους Έλληνες. Τώρα, μπορεί να χρειαστεί να δημιουργηθεί ένας δεύτερος λογαριασμός, για να διαχειριστεί το χρέος της Ελλάδας. Πρόκειται για λογαριασμό που θα δίνει προτεραιότητα στην αποπληρωμή του χρέους και των τόκων, και μετά σε οποιαδήποτε άλλη δαπάνη.

Δυο αρχηγοί κομμάτων μάλιστα,  χρειάστηκε να δώσουν έγγραφες εγγυήσεις, ότι θα τηρήσουν τους όρους για τις περικοπές μετά τις εκλογές, με αποτέλεσμα να δένονται τα χέρια των πολιτικών, ασχέτως του τι θα επιλέξει ο λαός μέσω της κάλπης. Κάποιοι δε στην ευρωζώνη, θέλουν να αναβληθούν οι ελληνικές εκλογές.

Το μεγάλο ερώτημα είναι, αν η Ελλάδα, ακόμη κι αν εφαρμόσει όλα αυτά τα μέτρα, θα μπορέσει να πετύχει τον στόχο της μείωσης του χρέους της στο 120% του ΑΕΠ μέχρι το 2020. Πολύ πιθανόν να χρειαστούν και άλλες χρηματοδοτήσεις, από πλευράς της ευρωζώνης. Το ποσοστό συμμετοχής του ΔΝΤ δεν έχει ξεκαθαριστεί ακόμη.

Οι ιδιώτες επενδυτές θα ξεκινήσουν την διαδικασία κουρέματος (κατά 70%), μόνο όταν συμφωνηθεί το γενικότερο πακέτο σωτηρίας, και ίσως τότε μειωθεί το πελώριο ελληνικό χρέος, κατά €100 δισ.

Μέσα σε όλα αυτά, υπάρχουν και φωνές που δίνουν έμφαση στην ανάγκη για ανάπτυξη, και στην ανάγκη απελευθέρωσης περισσότερων χρημάτων από την ΕΕ, για επενδύσεις στην Ελλάδα. Αξίζει να δούμε αν αυτές οι ιδέες θα κερδίσουν έδαφος.

Η καχυποψία όμως παραμένει. Ότι αυτή η συμφωνία δεν έχει να κάνει τόσο με την Ελλάδα, όσο με την υπεράσπιση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, και του ενιαίου νομίσματος, με αποτέλεσμα να αγοράζεται χρόνος για την ευρωζώνη, έτσι ώστε αν η χώρα καταρρεύσει, οι επιπτώσεις να είναι μικρότερες για τις τράπεζες, και για τις υπόλοιπες ασθενείς οικονομίες της ΟΝΕ.

Αν υπάρξει τελικά μια συμφωνία σήμερα, οι αγορές θα πανηγυρίσουν, και οι αξιωματούχοι της ΕΕ θα ανακουφιστούν. Θα έχουν όμως τζογάρει το μέλλον της Ελλάδας.

BBC