Το τελευταίο διάστημα υπάρχει μια συνεχής εμμονή στην απεικόνιση των Νοτιοευρωπαίων ως τεμπέληδων και ανεύθυνων. Και αυτά τα χαρακτηριστικά δεν προβάλλονται μόνο επί των ατόμων, αλλά και επί των κυβερνήσεων χωρών όπως η Ιταλία, η Ελλάδα, και η Ισπανία.
Σύμφωνα με τον μύθο που συνοδεύει αυτού τους είδους τους χαρακτηρισμούς, η κρίση που σπαράζει την ευρωζώνη, έχει τις ρίζες της σε κάποιες εθνικές αδυναμίες.
Κυκλοφορούν διάφορα βίντεο στο YouTube, με τεμπέληδες Έλληνες, σε βαθμό που όταν κάποιοι προσπαθούν να αναλύσουν τις αιτίες της κρίσης, να καταλήγουν στο κλισέ της μεσογειακής αργοσχολίας, στην οποία οφείλονται όλα τα οικονομικά δεινά.
Ας πάρουμε για παράδειγμα τα δηλητηριώδη βέλη που συνεχώς εκτοξεύονται εναντίον των «τεμπέληδων» Ελλήνων.
Τα στοιχεία του OΟΣΑ δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι Έλληνες εργαζόμενοι δουλεύουν περισσότερες ώρες τον χρόνο (μέσο όρο 2.109 ώρες) από ότι οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι, και ειδικά οι εργατικοί Γερμανοί, που εργάζονται κατά μέσο όρο μόλις 1.419 ώρες τον χρόνο.
Σίγουρα, μπορεί κάποιος να αντιτείνει ότι ο αριθμός των ωρών εργασίας δεν παίζει ρόλο όσον αφορά στην αποδοτικότητα, η οποία ίσως και να διαφέρει, και πως κάποιος θα μπορούσε να σπαταλά τον μισό του χρόνο σερφάροντας στο ίντερνετ για συνταγές μαγειρικής.
Αυτή η συζήτηση αναπόφευκτα καταλήγει στο ζήτημα της παραγωγικότητας, που είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστεί, αφού εξαρτάται από παράγοντες που δεν έχουν σχέση με τον βαθμό επιμέλειας, και εργατικότητας, αλλά με παράγοντες όπως το είδος της τεχνολογίας, η ποιότητα διοίκησης και οργάνωσης, κλπ.
Ένας άλλος μύθος που κυκλοφορεί, έχει να κάνει με την ηλικία συνταξιοδότησης των Ελλήνων. Τα στοιχεία του Eurostat αποδεικνύουν πως η μέση ηλικία συνταξιοδότησης στην Ελλάδα είναι τα 61.7 χρόνια, που είναι μια ηλικία μεγαλύτερη από τις αντίστοιχες στην Γαλλία και στη Γερμανία. Βέβαια αληθεύει ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι στην Ελλάδα μπορούν να συνταξιοδοτούνται, με τον μισό τους μισθό μετά από 17.5 χρόνια εργασίας, αλλά αυτό είναι μια λεπτομέρεια, έτσι δεν είναι;
Κάτι άλλο που διαψεύδεται παταγωδώς είναι και ο μύθος του «φουσκωμένου» ελληνικού δημόσιου τομέα. Και διαψεύδεται από επίσημα στοιχεία. Σύμφωνα λοιπόν με τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας , οι δημόσιοι υπάλληλοι αποτελούν το 22.3% του εργατικού δυναμικού της Ελλάδας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στη Γαλλία είναι 30%, στην Ολλανδία 27%, και στη Βρετανία 20%.
Τελευταία, υπάρχει μια συζήτηση γύρω από την δαιμονοποίηση του οικονομικού λαϊκισμού, ο οποίος ορίζεται ως οποιαδήποτε μορφή αντίθεσης στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, και μάλιστα σε μια στιγμή όπου δοξάζεται παντού ο εθνικιστικός λαϊκισμός.
Όσο παράξενο και αν φαίνεται, υπάρχει και μια νεοφιλελεύθερη μορφή οικονομικού λαϊκισμού.
Πρόκειται για την πρόκληση μίσους εναντίον των κρατικών ελίτ, των προνομιούχων κοινωνικών τάξεων που επωφελούνται από το κράτος πρόνοιας, των σπάταλων Ελλήνων και Ιταλών, κλπ. Έτσι υπάρχει μια τάση πρόκλησης σύγκρουσης μεταξύ όλων αυτών και των εργατικών, λιτών Τευτόνων.
Ο νεοφιλελεύθερος λαϊκισμός απομονώνει κάποιες κοινωνικές ομάδες, και τις στοχοποιεί στα μάτια των μαζών, έτσι ώστε να αποφύγει τις δικές τους ευθύνες για την λήψη όλο και πιο δρακόντειων μέτρων και πολιτικών λιτότητας.
Ο συνηθισμένος οικονομικός λαϊκισμός πηγάζει κυρίως από την εγγενή αντιπάθεια μεταξύ φτωχών και πλουσίων. Ο νεοφιλελεύθερος όμως λαϊκισμός χειραγωγεί τα ανθρώπινα ένστικτα και τις αδυναμίες, τις οποίες στη συνέχεια διοχετεύει προς μια πορεία σύγκλισης με όλα αυτά που ορίζουν οι αγορές.
Σε φυσιολογικές συνθήκες, η φτώχεια εμπνέει συμπάθεια. Οι νεοφιλελεύθεροι όμως την έχουν αντικαταστήσει με ένα μίγμα θυμού, και ενός συμπλέγματος ανωτερότητας, που εκφράζεται πολύ απλά με την φράση «πάνε να βρεις δουλειά».
Όπως οι αντίπαλοι του νεοφιλελευθερισμού κατηγορούν τους τραπεζίτες και τους κερδοσκόπους ως καλοπληρωμένα παράσιτα, έτσι και οι νεοφιλελεύθεροι λαϊκιστές κατηγορούν τους φτωχούς και τους συνταξιούχους, ως καταχραστές του πλούτου που δημιουργούν όλοι όσοι εργάζονται.
Όλα αυτά θυμίζουν την κατάσταση που επικρατούσε στην Αγγλία, στις αρχές του 19ου αιώνα. Στις απαρχές της βιομηχανικής επανάστασης, η ανάδυση του καπιταλισμού οδήγησε σε μια έκρηξη φτώχειας. Το βασικό ζήτημα που προέκυψε τότε, ήταν να βρεθεί η «πηγή» αυτής της φτώχειας.
Μερικές λοιπόν από τις αιτίες που αναγνωρίστηκαν ήταν η εμφάνιση ενός νέου είδους πιο μεγάλων προβάτων, ο υπερβολικός αριθμός σκύλων, η υπερκατανάλωση τσαγιού, κλπ. Το συμπέρασμα; Αν όλα αυτά ετίθεντο εκτός νόμου, θα εξαφανίζονταν και η φτώχεια!
Οι πραγματικές όμως ρίζες του προβλήματος, όπως η αόρατη ανεργία, και οι μεταβολές που επήλθαν εξαιτίας του βιομηχανικού καπιταλισμού, διέλαθαν της προσοχής όλων των τότε αναλυτών.
Ίσως στο μέλλον, η δαιμονοποίηση των Νοτιοευρωπαίων, ως η αιτία της παρούσας κρίσης, να θεωρείται κι αυτή μια σαχλαμάρα, που σχεδιάστηκε ως αντιπερισπασμός, ώστε να καλυφτούν οι πραγματικές αιτίες της κρίσης, σαν τα υποβρύχια ρεύματα, μέσα στους ωκεανούς της ιστορίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου